Een onderneming die op de rand van een faillissement staat, hoeft niet noodzakelijk de deuren te sluiten. Sinds 1 september 2023 bestaat in België de mogelijkheid om een faillissement discreet voor te bereiden, ook wel een pre-pack genoemd. Maar hoe werkt zo’n stil faillissement en wie heeft er baat bij? Axelle Konings, senior associate bij Rijn Advocaten, legt uit.
Kan een onderneming failliet gaan en toch blijven voortbestaan?
“Een stil faillissement is de meer gebruikelijke benaming voor wat juridisch de besloten voorbereiding van een faillissement wordt genoemd. Het wordt ook wel een pre-pack genoemd. In plaats van onmiddellijk failliet te gaan, krijgen bedrijven de mogelijkheid om de voorbereiding van dat faillissement in alle discretie te organiseren. De onderneming gaat op zoek naar een kandidaat die bereid is om de activiteiten of een deel ervan over te nemen. Dat gebeurt onder toezicht van een beoogd curator en een beoogd rechter-commissaris. Er wordt onderhandeld over de overdracht en er wordt een prijs afgesproken. Zodra er een akkoord is en de betrokken partijen zich daarin kunnen vinden, vraagt de onderneming het faillissement aan. Kort daarna kan de overdracht die vooraf discreet werd voorbereid, daadwerkelijk worden uitgevoerd.”
Waarom kiezen ondernemingen ervoor om hun financiële problemen zo discreet aan te pakken?
“Bij een klassiek faillissement gaat vaak een groot deel van de waarde van een onderneming verloren. Zodra een curator wordt aangesteld, moet die zich eerst in het bedrijf en zijn activiteiten verdiepen. Intussen kan er heel wat tijd verloren gaan. Daarnaast brengt een faillissement vaak negatieve publiciteit en reputatieschade met zich mee. Dat kan klanten, leveranciers en andere zakenpartners afschrikken, waardoor de waarde van de onderneming verder daalt. Een stille voorbereiding biedt de mogelijkheid om de zogenaamde going-concernwaarde zo veel mogelijk te behouden. Dat is de waarde van een onderneming die haar activiteiten als geheel kan voortzetten, in plaats van enkel haar afzonderlijke bezittingen te verkopen. De onderneming kan dus sneller worden overgenomen en blijft meer van zijn waarde behouden.”
Wordt deze procedure steeds vaker toegepast?
“Er zijn de laatste tijd heel wat stille faillissementen in het nieuws verschenen, waardoor de bekendheid van deze mogelijkheid toeneemt. Sinds 1 september 2023 bestaat deze procedure in België. Het is dus nog een relatief recente mogelijkheid binnen het Belgische insolventierecht. Het is belangrijk dat ondernemingen en hun adviseurs weten dat er naast een klassiek faillissement ook andere mogelijkheden bestaan om met financiële moeilijkheden om te gaan.”
Wie heeft het meeste baat bij zo’n stille reddingsoperatie?
“In principe kunnen alle betrokken partijen voordeel halen uit een goed voorbereide overdracht. Een belangrijk doel van de procedure is om de verkoopopbrengst zo hoog mogelijk te houden. Wanneer de activiteiten van een onderneming meer waard blijven doordat ze als geheel kunnen worden overgedragen, kan er uiteindelijk ook meer geld naar de schuldeisers vloeien.”
“Ook voor werknemers kan de procedure voordelen bieden. Éen van de doelstellingen is namelijk om zoveel mogelijk werkgelegenheid te behouden. Werknemers mogen niet het slachtoffer worden van de procedure. Bij een klassiek faillissement verliezen werknemers hun job en moeten ze opnieuw op zoek naar werk. Bij een overdracht kunnen bepaalde werknemers hun activiteiten voortzetten bij de overnemer.”
Zijn er ook risico’s of nadelen verbonden aan deze manier van werken?
“Een mogelijk nadeel is dat de procedure in alle discretie wordt voorbereid. Bij een klassiek faillissement kan een curator de markt aanspreken, waardoor verschillende geïnteresseerde kandidaten de kans krijgen om een overnamevoorstel te doen. Bij een stille faillissementsprocedure is die marktwerking beperkter. Daardoor bestaat het risico dat andere potentiële geïnteresseerden niet dezelfde kans krijgen om een bod uit te brengen. Toch zijn er waarborgen ingebouwd om ervoor te zorgen dat de procedure correct verloopt. De beoogd curator en de beoogd rechter-commissaris moeten de voorgestelde overdracht objectief beoordelen.”
Een stil faillissement garandeert dus niet dat een onderneming volledig blijft bestaan. Het biedt wel de mogelijkheid om de levensvatbare activiteiten te redden, werkgelegenheid te behouden en de waarde van wat nog overeind staat zo goed mogelijk te beschermen.
De gebruikte illustraties werden gegenereerd met AI en dienen ter ondersteuning van de visuele vormgeving van deze blogpost.
