Jongeren in de politiek – een paar jaar geleden was dat niet het eerste wat in je opkwam als je aan het politieke landschap in Vlaanderen dacht. Vandaag is dat beeld helemaal veranderd. Bijna de helft (44%) van de mensen die momenteel actief zijn in de politiek is tussen de 18 en 34 jaar oud, wat blijkt uit recente cijfers van Statistiek Vlaanderen.
Nu, dat zijn cijfers. Ze helpen om mijn beweringen te onderbouwen, maar vertellen op zichzelf niet het hele verhaal. Achter deze cijfers schuilen jonge mensen met elk verschillende achtergronden, ambities en overtuigingen. Elk met een eigen verhaal.
De drie kopstukken van ‘Jong geleerd, oud geregeerd’
Drie jonge politici aan de voet van de politieke vergroening
Wat is politieke vergroening?
Politieke vergroening verwijst naar de toename van jongeren en jonge volwassenen in politieke functies, adviesraden en besluitvormingsprocessen. Het is een trend waarbij nieuwe, jongere stemmen zich mengen in een landschap dat lange tijd werd gedomineerd door oudere generaties.
Politieke vergroening betekent meer dan alleen een lagere gemiddelde leeftijd in de politiek. Het draait ook om het binnenbrengen van nieuwe perspectieven, energie en maatschappelijke betrokkenheid die passen bij de leefwereld van de jongere generaties.
In deze tweedelige interviewreeks maken we kennis met drie jonge politici: Mauro Michielsen, Hiba Faraji en Jitse Born. Alle drie zijn ze twintigers, en elk van hen staat aan het begin van zijn of haar politieke loopbaan. Ze vertellen openhartig over hun motivatie, de obstakels die ze onderweg tegenkomen, en hoe ze als jonge stem hun plaats zoeken in een politiek landschap dat lang als weinig divers en gesloten werd ervaren.
“Politiek is heel traag, je moet dus geduldig zijn.”
“De verslavende graad van politiek heb ik onderschat.”
“Jongeren krijgen vaak de stempel ‘jong en naïef’ op zich gedrukt.”
Mauro (20) in het park waar hij vaak vertoefd
Getuigenis: hoe omgaan met online haatcommentaar als politici
Online haatcommentaar is een groeiend fenomeen, vooral voor jonge politici die actief deelnemen aan het maatschappelijk debat. In deze getuigenis vertelt Mauro Michielsen hoe hij hiermee geconfronteerd werd en welke impact dat op hem had.
Mauro Michielsen over online haatcommentaar
Luister hier naar de getuigenis van Mauro over online haatcommentaar, een fenomeen waarmee jonge politici steeds vaker te maken krijgen.
INTERVIEW – Anna Roos, voorzitter Vlaamse Jeugdraad
Politiek landschap in Vlaanderen blijft grijs ondanks recordaantal jongeren
Anna Roos (Vlaamse Jeugdraad): “Jonge politici wagen hun kans, maar worden nog te weinig bereikt.”
Bijna de helft (44%) van de mensen die momenteel actief zijn in de politiek is tussen de 18 en 34 jaar oud, wat blijkt uit recente cijfers van Statistiek Vlaanderen. Toch mag dat percentage nog stevig opgekrikt worden volgens Anna Roos, voorzitter van de Vlaamse Jeugdraad:
“De politiek bestaat nog disproportioneel veel uit veertigplussers, wat een foute weerspiegeling is van de maatschappij.”
Hoe kijkt de Vlaamse Jeugdraad naar jongeren in de politiek?
Met beminnende ogen. Steeds meer jongeren wagen hun kans, en we zien een recordaantal jonge mandaathouders. Ook de instroom bij jongerenpartijen en jeugdraden zit in de lift. Dat is nodig, want de kloof blijft groot: politici bereiken jongeren vaak niet door hun zwakke communicatie op sociale media en gebrek aan aandacht voor thema’s die jongeren echt raken.
Wat is de noodzaak van politieke vergroening?
Het maakt de politiek gewoonweg toegankelijker. Jonge politici zijn makkelijker aanspreekbaar, communiceren op maat en zetten sterker in op jongerenthema’s. We zien verbetering, maar momenteel bestaat het politiek landschap nog disproportioneel veel uit veertigplussers, wat een foute weerspiegeling is van de maatschappij.
Waarom slaat de communicatie van politici op sociale media niet aan bij jongeren?
Politici gebruiken sociale media als einddoel, niet als een middel. Een platform zoals TikTok heeft een enorm bereik, maar wordt te vaak gevuld met oppervlakkige content. Politici durven zelden écht inhoud te tonen. Ze laten er niet het achterste van hun tong zien, framen hun partijprogramma’s op een opportunistische manier en knippen antwoorden van tegenstanders eruit. Dat is jammer, want net die video’s hebben veel potentieel om jongeren te informeren over hoe de politiek werkt.
Wat werkt wél om jongeren meer te betrekken bij politiek?
Eerste Keus, het VRT-programma waarin jongeren in aanloop naar de verkiezingen vragen stellen aan politici, is een goed voorbeeld: het was informatief en leuk om naar te kijken en bereikte jongeren die normaal weinig met politiek bezig zijn. Daarom geloof ik dat originele ideeën het verschil maken — denk aan duidingsprogramma’s op maat van jongeren, schooldebatten of traditionele media die slim vertaald worden naar sociale media.
Ondanks recordaantal jonge politiekers: politici hebben moeite om jongeren te bereiken
De aanwezigheid van jongeren in de politiek zit in de lift. Met 44% van de actieve politici tussen 18 en 34 jaar lijkt de politieke vergroening in Vlaanderen volop aan de gang.
Maar schijn bedriegt. Achter die cijfers gaat een ander verhaal schuil: jongeren worden nog steeds te weinig bereikt, betrokken en erkend binnen het politieke systeem.
Volgens Anna Roos, voorzitter van de Vlaamse Jeugdraad, is het tijd om door te duwen. De machtscentra blijven grotendeels bevolkt door veertigplussers, wat zorgt voor een politiek die vaak niet aansluit bij de leefwereld van jongeren. In dit interview maakt ze de balans op: waar staan we, wat loopt fout, en vooral — wat kan er beter?
