Het aantal behandelingen voor crackverslaving in België is in tien jaar bijna verdubbeld. Dat blijkt uit cijfers van Sciensano. Maar wat met mensen die op straat leven en met verslaving kampen? Bij dagopvang ‘t Vlot kunnen zij terecht voor een kom soep en een luisterend oor. Coördinator Niek Everts zegt dat een harde aanpak niet de oplossing is.
Zien jullie de stijging van crackgebruik ook in Antwerpen?
“Ja, crackgebruik is een relatief nieuw fenomeen. We zien het gewoon op straat. Hier zitten vaak mensen op onze drempel of in de straten rond het de Coninckplein. Sommigen van hen hebben de weg naar ’t Vlot gevonden, anderen nog niet. We hopen dat ook zij de weg naar ons vinden. Niet omdat wij hen kunnen helpen met hun verslavingsproblematiek want dat doen wij niet. We willen hen vooral een rustige en veilige plek bieden. Dat is voor hen belangrijk.”
Wat maakt crackgebruik volgens u zo opvallend?
“Het effect van crack komt heel snel, maar het verdwijnt ook snel. Wie verslaafd is aan crack, leeft daardoor voortdurend in een grote onrust. Het geeft ook een heftige kick, waardoor mensen op dat moment echt van de wereld kunnen zijn. Het gebruik ervan is veel zichtbaarder op straat dan andere drugs.”
Wie zijn de mensen die jullie zien? Zijn dat ook jongeren?
“Wij zien mensen tussen de 30 en 80 jaar. Er zijn mensen die ik al jarenlang ken die nu op straat met crack bezig zijn. Binnen de drughulpverlening en de dak- en thuislozensector bestaan er specifieke jongerenwerkingen. Als hier echt jonge mensen komen, proberen we hen daar naartoe te leiden. Vooral omdat het bij jongeren belangrijk is om nauwer te werken en dat er specifiek naar hun behoeften en context wordt gekeken.
Het aantal geregistreerde behandelingen voor crackverslaving is in tien jaar verdubbeld. Kunnen jullie die groei volgen met de huidige hulpverlening?
“Iedereen zit momenteel met de handen in het haar. Crack is relatief nieuw en er moet nog veel onderzoek gebeuren. De realiteit haalt de hulpverlening soms in. Als er steeds minder geïnvesteerd wordt in hulpverlening, wordt het ook moeilijker om antwoorden te vinden.”
Wat moet er volgens jullie gebeuren om het probleem aan te pakken?
“De verslavingszorg heeft tijd en ruimte nodig om uit te zoeken wat werkt. Er zijn op dit moment grote politieacties bezig tegen overlast. Crackgebruikers worden zeker gezien als overlastmakers. Maar het probleem is dat er nog weinig knowhow is over wat je vervolgens met die mensen kan doen. Een harde aanpak lost volgens ons het probleem niet op.”
Hoe proberen jullie mensen perspectief te bieden?
“Het belangrijkste wat wij doen is mensen vermenselijken. Mensen die op straat wonen, worden vaak vernederd en weggejaagd. Ze worden ook heel angstig en gestrest benaderd. Wij proberen dat allemaal achterwege te laten. We proberen vanuit rust en menselijke aandacht mensen opnieuw rust te geven. Of je nu crackgebruiker bent, iemand zonder wettig verblijf of iemand met een psychische problematiek: wij merken dat het aanbieden van een veilige plek en het aangaan van contact mensen helpt om opnieuw te landen.”
Wat kan zo’n rustige plek dan uiteindelijk betekenen?
“Wanneer mensen na een periode van overleven wat tot rust komen, ontstaat er ruimte voor een gesprek. Dan kunnen ze eindelijk beginnen na te denken over wat ze echt nodig hebben. Wij willen mensen niet verplichten om hun leven te veranderen. We willen er gewoon zijn. Voor sommige mensen worden we daardoor zelfs een symbolische familie. Dat is misschien niet de spectaculaire oplossing waar mensen naar zoeken, maar het kan wel een begin zijn.”
