Het Vlaamse kinderjournaal van de VRT, Karrewiet, bestaat in 2027 25 jaar. De Kitskrant, de krant voor kinderen vanaf tien jaar, blaast dit jaar 36 kaarsjes uit. De focus ligt bij beiden op nieuws overbrengen naar kinderen. Maar hoe bepalen zij op welke manier kinderen tussen acht en twaalf jaar het best geïnformeerd worden over het nieuws?
Klas vs. nieuwsstudio
Juf Evelien is een enthousiaste gebruikster van de Kitskrant, zij ziet de meerwaarde in van geschreven pers. Maurane Proots daarentegen werkt bij Karrewiet, waar beeldmateriaal centraal staat.
Wat zijn de verschillen in de manier van overbrengen van nieuws?
“Iedere dag is het nieuws anders. Dat maakt het leuk om erover te leren!”
Leerlingen 6B VBS De Wasssenaard (Jabbeke)
“Kinderen mogen niet wakker liggen van de actualiteit”
Evelien Devos – leerkracht 6B VBS De Wassenaard (Jabbeke)
Nieuwsbegrip: begrijpend lezen op basis van nieuws
Sinds 2011 bestaat Nieuwsbegrip in Vlaanderen. Het project, dat oorspronkelijk uit Nederland komt, maakt wekelijks teksten voor begrijpend lezen gebaseerd op de actualiteit. De artikels gaan bijvoorbeeld over oorlogen, sport of klimaat en worden aangepast aan drie verschillende leesniveaus. Zo kunnen leerkrachten ze gebruiken om begrijpend lezen te oefenen.
Nieuwsbegrip richt zich vooral op leerlingen van het derde leerjaar tot de eerste graad secundair. In Vlaanderen werken ongeveer 440 scholen met het lesmateriaal.
Coördinator van Nieuwsbegrip, Jan T’Sas: “Er is maar één onderwerp waar veel kinderen iets van gehoord hebben. En dat is de actualiteit! Naast leesvaardigheid wil Nieuwsbegrip leerlingen leren omgaan met de actualiteit en verschillende informatiebronnen.”
Zie hier een voorbeeld tekst: Nieuwsbegrip tekst 5 mei 2026 versie B (Bron, Nieuwsbegrip)
Eindredacteur Karrewiet: “Kinderen moeten niet elke dag het nieuws bekijken”
Hannah Eeckhout is de eindredacteur van Karrewiet, het kindvriendelijke nieuwsjournaal van VRT. Zij geeft duiding bij de nieuwskeuze van Karrewiet en tips voor ouders en leerkrachten om het beste met nieuws om te gaan.
“Kinderen hebben een minder uitgebreide woordenschat, daarom proberen we altijd de eenvoudigste optie te kiezen bij het schrijven van teksten. Als een moeilijk woord niet vergemakkelijkt kan worden, leggen we het uit. Het doel is dat kinderen het nieuws kunnen navertellen. Als dat lukt, hebben ze het helemaal begrepen.
Belangrijk hierbij is nagaan of het nieuws laagdrempelig genoeg is. Dit speelt een grote rol bij Karrewiet, het nieuws moet er zijn voor elk kind.”
Het doel is dat kinderen het nieuws kunnen navertellen
Hannah Eeckhout – eindredacteur Karrewiet
Licht in de klas
“Karrewiet vertrekt van het principe dat elk onderwerp toegankelijk kan worden gemaakt.
Het hangt af van de manier waarop het wordt gebracht. De redactie vertaalt onderwerpen zoveel mogelijk naar de leefwereld van kinderen, met tastbare voorbeelden. Bij energie gaat het bijvoorbeeld over het gebruik van lichten in de klas. Bij oorlogen kiezen we ervoor om bekende ankers dit te laten uitleggen. Dit komt voor kinderen vertrouwder over dan een expert.”
TikTok
“Elke weekdag wordt een TikTok met nieuwswaarde gepost. Voor een deel van de kinderen is TikTok de enige plek waar ze nieuws halen. Daarom kiezen we voor het grootste nieuws of wat het meeste in hun leefwereld past. Zo postten we een tijd geleden een TikTok over het toiletgebruik op school. We moeten rekening houden met algoritmes die sommige kinderen hebben. We willen niet dat kinderen wegswipen.”
Contact met media-experten of psychologen
“We zijn een nieuwsprogramma, maar we werken altijd met de collega’s van Ketnet, waarop Karrewiet wordt uitgezonden. Bij Ketnet wordt er samengewerkt met psychologen en experten om na te gaan hoe kinderen dingen binnenkrijgen. Met inzichten van psychologen en experten wordt rekening gehouden.
Wanneer er veel heftig nieuws is op korte tijd, laten we experten aan het woord. Bij veel van dit soort informatie geven we kinderen het advies om de actualiteit even los te laten. Het is niet nodig om elke dag al het nieuws gezien te hebben, want soms is dat te veel.
Het Karrewietjournaal proberen we positief of luchtig af te sluiten. Bij nieuws over oorlog vertellen we dat er hulp onderweg is.”
We proberen altijd positief af te sluiten
Hannah Eeckhout – eindredacteur Karrewiet
Feedback
“Feedback van kinderen krijg ik zelden. Onze reporters natuurlijk wel, die komen elke dag in klassen. Als kinderen op de redactie komen, krijgen we complimenten over Karrewietuitzendingen. Soms vragen ze voor meer voetbalnieuws, dan leg ik uit dat we een evenwicht tussen al het nieuws nastreven.
We krijgen ook feedback van ouders en leerkrachten. Daar kijken we naar in het kader van onze journalistieke opdracht. Als we kritiek krijgen, vragen we steeds de leeftijd van de kinderen die keken. Ons nieuws is niet bedoeld voor kinderen onder de negen jaar.
Het is de verantwoordelijkheid van degene die het hen laat kijken om de juiste context te bieden over de uitzending.
Karrewiet wordt best niet gewoon tijdens de middagpauze getoond, zonder enige duiding. Met Karrewiet proberen we al antwoord te geven op vragen. Maar een gesprek is belangrijk, zeker bij heftig nieuws. Anders kan een kind met vragen achterblijven.”
AI-beelden
“AI-beelden gebruiken we zelden en als we ze gebruiken, maken we dit visueel duidelijk, zoals bij de TikTok van prinses Elisabeth. We zorgen dat kinderen meekrijgen dat het beeld niet echt is. Daarnaast geven we hen tips om beelden te checken op echtheid.”
“Want nieuws begrijpen begint niet bij kijken, maar bij durven praten over wat kinderen voelen”
Praten over nieuws is belangrijk voor kinderen
Maurane Proost – nieuwsanker Karrewiet
Brussel staat voor: KLIK-project
In Brussel bestaat het KLIK-project, beter bekend als Klas in de Kijker, van Onderwijscentrum Brussel en BRUZZKet. BRUZZKet is het Brusselse nieuwsmedium voor en door kinderen.
Tien lagere schoolklassen rapporten gedurende één schooljaar het nieuws uit hun Brusselse regio, door kinderogen.
Dit jaar zijn het vijf klassen uit het vierde leerjaar, drie klassen uit het vijfde en twee uit het zesde leerjaar. Vooral het feit dat er zoveel leerlingen uit het vierde leerjaar journalist mogen zijn, valt op.
Livia Vande Walle, coördinator BRUZZKet: “We zien dat kinderen uit het vierde leerjaar meer moeite ervaren met argumentatie van de onderwerpskeuzes. Met onze workshops proberen we hen hierin wegwijs te maken.”
Expert aan het woord – Sanne Hermans (Mediawijs, Nieuws in de Klas)
Wat doet al dat nieuws over oorlog, geweld en stakingen met kinderen? In dit audiostuk vertelt Sanne Hermans, verantwoordelijke voor Nieuws in de Klas van Mediawijs, hoe ouders, leerkrachten en media kinderen tussen acht en twaalf jaar kunnen helpen om nieuws beter te begrijpen. Ze legt uit waarom duidelijke uitleg, ruimte voor vragen en een hoopvolle afsluiter belangrijk zijn voor jonge nieuwsvolgers.
Tips voor meer actualiteitskennis bij kinderen
Benieuwd hoe jij jouw kind als ouder beter kan betrekken bij het nieuws? Of hoe je als leerkracht de actualiteit meer in de klas kan krijgen? Hieronder geven alle geïnterviewde personen een tip!
Tip 1: Juf Evelien – leerkracht zesde leerjaar VBS De Wassenaard (Jabbeke)
“Volg als leerkracht de actualiteit, dan merk je dat dit verbazend vaak aan lessen gekoppeld kan worden. Dit maakt de lessen interessanter voor jou en voor je leerlingen.”
Tip 2: Maurane Proost – Karrewiet-anker
“Bespreek nieuws met kinderen in eenvoudige taal, zonder sensationele beelden of overdreven negatieve woorden.”
Tip 3: Hannah Eeckhout – eindredacteur Karrewiet
“Kijk mee met je kinderen naar het nieuws. Let ook op dat kinderen van de geschikte leeftijd het nieuws volgen.”
Tip 4: Sanne Hermans –
coördinator Nieuws in de Klas (Mediawijs)
“Leer kinderen online informatie kritisch te checken door meerdere betrouwbare bronnen te vergelijken en alert te zijn op emoties die nepnieuws oproepen.”
(bron foto: Mediawijs)
Tip 5: Livia Vande Walle – coördinator BRUZZKet
“Laat kinderen participeren, dan gaan ze kritischer nadenken over hun mening.”
(bron foto: Bram De Jaegher)
Tip 6: Jan T’Sas – coördinator Nieuwsbegrip
“Maak gebruik van verschillende nieuwsbronnen (Nieuwsbegrip, Karrewiet, Kitskrant) en laat kinderen het nieuws actief opvolgen. Op die manier verbreden ze zowel hun woordenschat als hun kennis van de wereld.”
(bron foto: Jan T’Sas)
