Het Antikankerfonds wil een centraal Europees meldpunt voor dubieuze praktijken rond kankerbehandeling. Deze vraag komt als reactie op de Pano-reportage waarin de praktijken worden blootgelegd. De dubieuze klinieken bieden online behandelingen aan die niet medisch bewezen zijn.
Buitenlandse praktijken spelen in op de wanhoop van kankerpatiënten om klanten te ronselen. Ze beloven met onvoldoende bewezen behandelingen patiënten voort te helpen tegen duizenden euro’s. Via sociale media en de site “Booking Health” worden de commerciële praktijken promoot. Radiotherapeut Piet Dirix verklaart de werking van deze praktijken.
Hoe groot is het risico voor patiënten die zo’n behandeling in het buitenland overwegen?
Het risico is in de eerste plaats financieel, omdat buitenlandse gezondheidsorganisaties helemaal anders georganiseerd worden dan in België. Patiënten zullen enorm veel moeten betalen voor een behandeling die niet bewezen is doeltreffend te zijn, maar ze zullen ook weinig tot niet terugbetaald worden.
Ziet u patiënten die terugkomen na een onbewezen therapie?
Ja, we hebben helaas enkele patiënten die in dergelijke programma’s zijn gestapt. De mensen die wij zien, die krijgen de correcte behandeling hier in België, de gangbare behandeling, en gaan dan anderzijds ook mee in het verhaal dat ze horen in Duitsland. En natuurlijk is de context vaak zeer ernstig. Ze hebben het gevoel dat ze alle kansen moeten nemen, en dan stappen ze mee in het verhaal in die Duitse ziekenhuizen, waar weinig van waar is. We hebben al patiënten gehad die zich bij zowel ons als klinieken in Duitsland tegelijk laten behandelen.
Buitenlandse praktijken adverteren veel via sociale media. Moeten er volgens u strengere regels komen voor medische reclame in de media?
Ja, dat is heel lastig, want de Europese Unie definieert gezondheidszorg als een economische activiteit. Dat is heel discutabel, want het is in mijn ogen veel meer dan dat. Er is ook een maatschappelijke dimensie. En daarom wordt in België reclame op medische activiteiten direct gereglementeerd.
Ook de orde der artsen kijkt daar nauwgezet op toe. Zelfs interviews geven en in de media komen wordt met argusogen gevolgd. En gewoon een advertentie in de krant plaatsen of op sociale media is in België ongebruikelijk en eigenlijk ook niet echt een goed idee. In andere Europese landen is dat helemaal anders en kan men inderdaad vrij adverteren, zeker op sociale media.
Het zal heel moeilijk zijn om dat dan aan banden te leggen, denk ik. Maar ik vind het wel betreurenswaardig als je adverteert met bewijzen, met bewezen behandelingen of bewezen resultaten die ronduit niet kloppen.
Welke behandelingen biedt u direct aan?
De standaardbehandelingen zijn de bestraling van tumoren, klassieke systeemtherapie, chemotherapie, immuuntherapie en we nemen deel aan heel wat studies want dat is hetgene waar de gezondheidszorg in de medische wereld op gestoeld is.
Als je een nieuwe behandeling wil aanbieden moet je eerst bewijzen dat die enerzijds veilig en anderzijds doeltreffend is, liefst doeltreffender dan de huidige standaard. Dus bijvoorbeeld voor een agressieve hersentumor is de huidige standaard een bestraling gecombineerd met chemotherapie.
Hoe verloopt een onderzoek naar een nieuw doeltreffend medicijn?
Er zijn veel studies die nieuwe medicijnen testen. Meestal wordt het nieuwe medicijn toegevoegd aan de huidige standaardbehandeling. Patiënten worden daarna verdeeld in twee groepen: de ene groep krijgt de standaardbehandeling zoals ze deze normaal zouden krijgen, de andere groep krijgt de standaardbehandeling plus het nieuwe medicijn.
Daarna worden de patiënten jarenlang gevolgd om te zien of het nieuwe medicijn daadwerkelijk doet wat het belooft. Dit proces verloopt in verschillende fasen. In deze fasen wordt de veiligheid gecontroleerd, de effectiviteit gemonitord en wordt het contrast nagekeken tussen groepen die het medicijn wel en niet krijgen.
Het probleem bij sommige praktijken is dat deze fasen worden overgeslagen. Sommige behandelingen worden aan patiënten aangeboden zonder bewijs van effectiviteit of veiligheid, en patiënten moeten dit vaak zelf betalen. Er is dus geen garantie dat het medicijn werkt, noch dat het volledig veilig is. Het is cruciaal dat patiënten hierover duidelijk worden geïnformeerd en dat dergelijke praktijken kritisch worden bekeken.
