De belangrijkste conclusie van de Veiligheidsraad was versterking van het National Air Security Center. Het centrum is 2 jaar geleden opgericht binnen Defensie. Het NASC staat in voor de beveiliging van het Belgische luchtruim, maar is nog niet klaar voor gebruik. Eerder moest het al info over luchtincidenten zoals drugsmokkel verzamelen, analyseren en delen met de bevoegde instanties. Nu krijgt het ook de taak om drones op te sporen en te onderscheppen.
Het is de bedoeling dat het centrum vanaf 1 januari 2026 permanent bemand is en nauw met de veiligheidsdiensten zal samenwerken om een overzicht van het Belgische luchtruim te creëren.
Uitzonderlijk
Volgens veiligheidsexpert Yannick De Smet zijn zulke situaties zeer uitzonderlijk: “Het gebeurde wel af en toe dat een amateur met zijn of haar drone per ongeluk boven een militaire basis vloog, maar dat was vaak van korte duur en heel sporadisch.” De Smet benadrukt dat het gaat om professionele dronepiloten. “Ze vliegen gedurende een ruime tijd doelbewust door de kritische zones heen.”
”Het is onaangenaam, men moet erop reageren, maar er is geen direct gevaar.”
Yannick De Smet
Rusland?
De professionele aard van de dronevluchten doet denken aan het Russisch-Oekraïense front in het Oosten van Europa. “Het zijn geen minidrones zoals men die hier in de winkel kan kopen, maar zwaardere apparatuur”, zegt De Smet. De oorsprong van de drones is nog niet bevestigd maar volgens Defensie zijn er aanwijzingen dat ze een link hebben met Rusland. Dat echter niet officieel bevestigd.
Vliegvelden en legerbasissen
België kampt al enkele weken met droneoverlast. Luchtmachtbasis Kleine-Brogel in Peer meldde vorige zondag al meerdere onbekende drones te hebben gezien. Ook het vliegverkeer op Brussels Airport lag afgelopen dinsdag enkele uren plat door overvliegende drones. Niet enkel België kampt met de problematiek.
Luchthavens en militaire infrastructuur zijn gevoelige doelwitten voor de nationale veiligheid, daarom was er sprake om een beroep te doen op artikel 4 van het NAVO-verdrag.
Artikel 4
Lidstaten van de NAVO kunnen een beroep doen op artikel 4 wanneer ze vinden dat hun territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid wordt bedreigd.
De kwestie gaat vervolgens naar de Noord Atlantische Raad (NAR), waar de lidstaten zich over het probleem buigen.
Artikel 4 zorgt ervoor dat een veiligheidsrisico voor een van de lidstaten wordt aanzien als een veiligheidsrisico voor alle lidstaten.
Het is in feite het kleine broertje van artikel 5: een aanval op een van de lidstaten is een aanval op alle lidstaten.
De kans dat België een beroep doet op artikel 4 is klein zegt De Smet. “Dat artikel kan je enkel inroepen als je de bron van het gevaar kent. Omdat we niet weten wie de drones bestuurt, is dit geen optie.”
De rust bewaren
Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) riep na de Veiligheidsraad op om de rust te bewaren: “We hebben de situatie echt wel in de hand. De dreiging is er, dat zal ik niet ontkennen, maar we zijn zeker niet volledig aan ons lot overgelaten.”
De Smet deelt deze mening: ”Het is onaangenaam, men moet erop reageren, maar er is geen direct gevaar.”
