Biografische films zijn niet meer weg te denken van het grote scherm. Recent ging Springsteen: Deliver Me from Nowhere in première, en eerder trokken films over Bob Dylan, de beginjaren van Queen en Frank Verstraetens Zillion-periode veel publiek naar de bioscoop. De komende jaren lijkt het aanbod alleen maar toe te nemen.
De trailer van de film over Michael Jackson werd binnen 24 uur maar liefst 116 miljoen keer bekeken, een nieuw record. De film verschijnt pas in april 2026, maar zorgt nu al voor hoge verwachtingen. Filmrecensent Johannes De Breuker vertelt: “Biopics waren altijd al populair, denk maar aan Bird, Ray en zeker Walk the Line. Maar sinds Bohemian Rhapsody uit 2018 lijkt de biopic echt weer ‘box office-goud’.”
Biopic
Een biopic is een film over het leven van een bestaande persoon. Het woord is een samentrekking van biographical en picture, en wordt ook wel filmbiografie genoemd.
Box office
Box office verwijst naar de totale bruto-inkomsten van een film via ticketverkoop, beïnvloed door aanbod, weersomstandigheden en vakantieperiodes.
Subgenres en muzikale biopics
Biopics zijn er in elk genre. Oppenheimer (2024) trok veel publiek door zijn historische verhaal over de gelijknamige natuurkundige die de eerste kernwapens maakte. Toch scoren muzikale biopics vaak het best door hun ‘built-in audience’, een groep mensen die al geïnteresseerd is voordat er promotie plaatsvindt. Fans die trouw zijn aan een artiest zullen niet aarzelen om diens verhaal op een groot scherm te bekijken.
“Het is relatief veilig om een muziekbiopic te maken, omdat je populaire muziekhelden naar het witte doek brengt. Je trekt zo automatisch muziekliefhebbers naar de filmzaal”, aldus De Breuker. “Het leven van een muzikant heeft vaak een filmische verhaallijn: de Amerikaanse droom die soms een nachtmerrie wordt, maar uiteindelijk goed afloopt met een comebackconcert. Dat maakt de biopic een vrij conservatief en voorspelbaar genre.”
De artiest in beeld
“Het valt niet te onderschatten hoeveel zulke films bijdragen aan de beeldvorming van deze figuren of artiesten”, stelt De Breuker. “Een biopic is een mooie manier om je brand in de schijnwerpers te zetten. Het kan je aan een nieuw publiek introduceren of bij een ouder publiek top-of-mind maken. We leven in een ‘aandachtseconomie’, dus wie de aandacht van mensen kan vasthouden, bouwt kapitaal op—zowel financieel als cultureel.”
In de praktijk
Regisseur Stijn Coninx heeft meerdere biopics op zijn naam staan, waaronder Marina (2013) over zanger Rocco Granata. “Rocco Granata belde me in 2007 en vroeg: ‘Kunnen we elkaar eens ontmoeten?’ Hij wilde iets speciaals doen voor zijn 70ste verjaardag. Zelf stelde hij een documentaire, film of boek voor. Ik heb uiteindelijk gezegd dat we voor de drie moeten gaan. Voor de film heb ik niet direct toegezegd. Ik heb eerst geluisterd naar zijn idee, om daarna dan wel mee aan boord van het project te stappen.”
Populariteit en impact
Biopics verschijnen niet altijd in samenwerking met een artiest. In sommige gevallen is het verhaal van een muzikant ironischer door het al dan niet tragische overlijden van het hoofdpersonage. De artiest is vaak al enkele jaren uit de schijnwerpers verdwenen, maar wordt door de film opnieuw een actueel onderwerp. Johannes De Breuker stelt dat de muzikant op deze manier terug tot leven wordt gewekt in de 21ste eeuw: “Bohemian Rapsody is een mooi voorbeeld van een ‘moderne muziekbiopic’, die volgens mij een goede impact heeft gehad.”
Begin jaren 2000 werden artiesten door middel van een biopic terug populair. In 2005 vertolkte Joaquin Phoenix de countryzanger Johhny Cash in de film Walk The Line. De Breuker: “Hij was een artiest die vooral in de jaren 60 en de latere 20ste eeuw groot was. Twee jaar voor de film overleed hij, maar de film heeft hem in de 21ste eeuw wel opnieuw in de kijker gezet.”
De film werd goed onthaald bij de media, het volk en viel in de prijzen. Ook acteurs winnen aan populariteit bij het vertolken van publieke figuren. Tegenspeelster Reese Witherspoon won een Oscar voor haar rol als June Carter, de tweede vrouw van Johnny Cash.
Inspiratiebron
Coninx: “Ik denk dat dit genre altijd zal blijven bestaan. Zolang er boeiende figuren zijn, blijft het een inspiratiebron, zeker voor films. Hoe de film wordt ontvangen, zal altijd afhangen van hoe het afwijkt van de realiteit. Het levensverhaal van een muzikant dat van begin tot eind overeenkomt met de waargebeurde feiten zal altijd meer kijkers trekken dan een geïnspireerd verhaal.”
Met de biografische films over Michael Jackson en The Beatles in het vooruitzicht zal het aanbod in de bioscopen de komende jaren groot blijven.
