BiteWatch, de nieuwe voedingsscan-app van Safe Food Advocacy Europe (SAFE), is gelanceerd op de jaarlijkse conferentie van SAFE in Brussel. Zodra de gebruiker het product scant, toont de app het gehalte aan zout, suiker en verzadigde vetten, en geeft informatie over additieven, het verwerkingsniveau en of het product veganistisch of vegetarisch is. Volgens psycholoog Marisa Staelens kan de app invloed hebben op de eetgewoonten van jongeren en de manier waarop zij voeding ervaren.
“Een voedingsapp kan jongeren motiveren om hen een stukje bewuster te maken van hun eetpatroon. Het stimuleert hen om na te denken wat ze binnenkrijgen. Tegelijkertijd brengt zo’n app ook duidelijke risico’s met zich mee. Wanneer jongeren voortdurend gaan scannen en tellen, heeft dat een impact op hun zelfbeeld. Ze genieten minder van voedsel en gaan eten zien als een middel om bepaalde doelen te bereiken, zoals voldoende eiwitten voor spiermassa. Daardoor leren ze minder vertrouwen op wat ze zelf lekker vinden en ontstaat er een meer functionele manier van eten.”
Welk effect zou de app hebben op het zelfbeeld van jongeren?
“Onzekere jongeren, die zichzelf vaak vergelijken met leeftijdsgenoten, lopen een risico. Als ze sterk focussen op calorieën en de effecten daarvan, zoals vermageren of spieropbouw, kan dit uitmonden in een obsessief eetpatroon. Jongeren zoeken dan controle in de app en lopen dan risico om zichzelf te verliezen in een eetstoornis.”
“Het is zeker belangrijk om te benadrukken dat het zelfbeeld uit veel meer bestaat dan alleen je lichamelijke uitstraling. Je zelfbeeld baseren op vergelijking met anderen, is één aspect. Maar het kan ook versterkt worden door motivatie van anderen zoals complimenten krijgen. Een app die je beloont en complimenten over je eetkeuzes geeft zou een positief effect kunnen hebben op het zelfbeeld.”
“Eten is vaak een sociaal moment en dat mag je niet verliezen door cijfers en regels. Als je je verliest in allerlei cijfers en de app, dan kan het zijn dat het plezier rond eten en je sociale contacten verdwijnen. Dit kan uiteindelijk leiden tot eenzame gevoelens.”
Wat kunnen scholen of ouders doen om de impact van de app op jongeren positief te houden?
“Het is vooral belangrijk om mensen gerust te stellen dat niet iedereen altijd perfect gezond kan eten en soms eens een goestingske heeft. Het eetgedrag varieert van dag tot dag en dit mag geen schuldgevoel opwekken. Maak dit bespreekbaar en benadruk ook het plezier van eten. Je moet ook nog een beetje kunnen genieten van eten.”
“De scholen mogen de valkuilen van zo’n app benoemen. Zo kunnen jongeren leren herkennen wanneer ze te veel met voeding bezig zijn en wanneer het ongezond wordt.”
“Thuis moet het ook bespreekbaar worden. Het voorbeeldgedrag van de ouders is daarbij belangrijk. Als de ouders zelf de app vaak gebruiken of veel met voeding bezig zijn, geven zij een signaal aan hun kinderen dat die controle normaal is. Het is dus nodig om de balans te tonen en te laten zien dat genieten van eten mag.”
