Elke tien minuten vond er vorig jaar ergens op de wereld een femicide, vrouwenmoord plaats. De cijfers van het VN-Bureau voor Drugs en Criminaliteit (UNODC) zijn alarmerend. Ook in België blijft feminicide een duidelijk probleem, al wordt het hier zelden zo benoemd. Terwijl andere landen, zoals Italië, een nieuwe wetgeving invoeren om het probleem expliciet te bestrijden, hinkt België achterop in detectie en preventie. Zuhal Demir, Vlaams minister van Justitie (N-VA), tracht verandering in te brengen in deze achterstand.
Met 115 nieuwe maatregelen wil Zuhal Demir (N-VA) het gendergerelateerd geweld in Vlaanderen fors terugdringen. Het actieplan focust zich nu op intrafamiliaal geweld, stalking, spiking en grensoverschrijdend gedrag. De noodzaak is er. Jaarlijks registreert de politie in Vlaanderen ongeveer 28.000 feiten van intrafamiliaal geweld, waarbij 75 procent betrekking heeft op (ex-)partners. Maanden van onzichtbare intimidatie en achtervolging vormen in veel dossiers een herkenbaar patroon. Hierop zet het nieuwe plan ook sterk in, met de bedoeling sneller in te grijpen, via betere opvolging, informatie-uitwisseling en concrete risicobeoordelingen.
Gendergerelateerd geweld is geweld dat gericht is op personen op basis van hun geslacht, genderidentiteit of -expressie en omvat diverse vormen zoals fysiek, seksueel, psychologisch en economisch geweld.
Het plan wil daarnaast zo veel mogelijk gemeenten aansluiten bij het Veilig Huis. Dat zijn lokale knooppunten waar politie, justitie en hulpverlening samen slachtoffers begeleiden. Momenteel telt Vlaanderen een tiental van die samenwerkingsverbanden, maar minister Demir (N-VA) dringt aan bij de niet-aangesloten gemeenten zich alsnog te engageren. De redenering is eenvoudig: hoe meer lokale spreiding, hoe korter de weg naar hulp.
Sensibilisering vormt een van de pijlers van het actieplan, zowel via campagnes als via aanpassingen in het onderwijs. Het doel is gendergerelateerd geweld bespreekbaar te maken en stereotype rolpatronen te doorbreken. “Het sensibiliseren moet eerder beginnen in de privésfeer dan op de schoolbanken. Ouders geven hun ideeën onbewust door aan hun kinderen. In samenwerking met de school kunnen er wel avonden voor ouders georganiseerd worden waarbij de stereotiepe gedachtes die de ouders hebben, doorbroken kunnen worden,” aldus Celine, organisator van het Vrouwentribunaal, een opinietribunaal waar vrouwen hun ervaringen omtrent gendergerelateerd geweld delen. Volgens haar moet de drempel naar hulpverlening verlaagd worden.
Sensibilisering is het bewustmaken of gevoelig maken voor een bepaald onderwerp, probleem of vraagstuk
De rol van mannen
“Mannen moeten bij het actieplan betrokken worden. Dit zou de basis moeten zijn. De buitenwereld is te gevaarlijk en dit is de schuld van mannen. Zij zorgen voor de onveiligheid”, aldus Celine.
Mannen moeten in de eerste instantie veranderen
Celine, Vrouwentribunaal
Hoop voor de toekomst
Of het nieuwe actieplan op korte termijn voelbare verandering zal brengen, blijft onzeker. Bij Child Focus klinkt er bezorgdheid over het gebrek aan communicatie vanuit de Vlaamse overheid. Ook bij het Vrouwentribunaal blijft de hoop broos. “Met de mensen die nu de macht hebben, vrees ik voor positieve verandering. Dat is een hele berg om te beklimmen en het aantal femicides blijft stijgen. Daarbij komt kijken dat grensoverschrijdend gedrag onoverkomelijk is. Mannen lopen niet met een bordje boven hun hoofd waarop staat of ze al dan niet gevaarlijk zijn. Zowel thuis als in het openbaar ben je als vrouw niet veilig en dat snappen mannen niet.”
