Uit een recente Pano-reportage is gebleken dat de jongerenkerk Go Church zijn jongeren manipuleerde, controleerde en uitbuitte. De jongeren werden verplicht hun sociale contacten buiten de kerk te verbreken en hun sociale media werd tot in de puntjes gecontroleerd.
“Religie wordt schadelijk als de persoonlijke integriteit en de vrije keuze van de persoon wordt aangetast. Zowel fysiek, relationeel, psychologisch als spiritueel”, zegt Wim Vandewiele, theoloog aan de KU Leuven. De religieuze betrokkenheid bij jongerenkerken zoals Go Church is problematisch. Zo’n betrokkenheid wordt problematisch als er schadelijke effecten zijn op de integriteit van de persoon zelf en bij Go Church werden de grenzen enorm aangetast. Het gebeurde onder meer door het betasten van vrouwen, waardoor hun fysieke integriteit werd geschonden en door psychologische druk.
Uit Amerika afkomstig “Het is een typisch voorbeeld van de sterke groei van evangelische migrantenkerken die vooral veel jongeren aantrekt. Tot op vandaag is die komst vaak onderbelicht. Dergelijke kerken missioneren vooral op Europese bodem met modellen en strategieën die vaak uit Amerika afkomstig zijn.
Het is een veel radicalere vorm van christendom dan het klassieke katholicisme en protestantisme”, Zegt Nathalie Milio, woordvoerster van Bisdom Antwerpen.
De diversiteit van deze geloofsgemeenschappen is toegenomen en blijft toenemen. Zeker de christelijke en evangelische pinkstergemeenschappen, maar ook in migrantengemeenschappen uit de diaspora nemen toe. “Mensen die migreren, brengen hun kerk en hun geloof mee. Zoals we bij Go Church zien, zien hun landen van oorsprong dat als een winst. Ze zien dat niet alleen als winst op spiritueel vlak, maar ook op financieel vlak”, zegt Vandewiele.
Negatieve invloed
Jongeren zijn veel beïnvloedbaarder voor initiatieven zoals Go Church omdat ze nog niet mentaal en fysiek volgroeid zijn en daardoor kwetsbaarder zijn dan volwassenen. Ze ervaren de kerk op een heel andere manier dan hun ouders en hun grootouders. “Vroeger hadden religies ook veel negatieve connotaties. Jongeren hebben de dominantie van de kerk nooit ervaren zoals volwassenen die ervaarden vroeger”. Jongeren zijn veel vatbaarder voor belangrijke mensen binnen zo’n kerkgemeenschap.
“Het is zoals een salamandertje dat in een struik wordt gevangen.” Wim Vandewiele, theoloog aan de KUL.
Jongeren zoeken naar ankerpunten in hun leven, ze vinden die niet altijd binnen hun professionele netwerken. Via sociale media komen ze in aanraking met de mensen die zich engageren voor de jongerenkerken en die hun geloof voor de verkeerde doeleinden verkopen. Via die platformen is het bovendien veel makkelijker om aan privégegevens te geraken.
Men maakt het gezellig en men leidt je toe. “Het is zoals een salamandertje dat in een struik wordt gevangen. Je zit gevangen in een grote trechter die overal smaller wordt. Je hebt relaties opgebouwd met mensen en dat is op zichzelf niet slecht. Maar dat maakt het uittreden van zo’n organisatie een pak moeilijker”, zegt Vandewiele.
Banden verbreken
Als je in een sektarische organisatie zit, wordt al snel gevraagd om de banden te verbreken met mensen buiten de organisatie en die te vervangen met mensen binnen de organisatie. De sektarische organisatie verlaten wordt moeilijker omdat je er sociaal en psychologisch aan vast hangt.
Vandewiele: “In essentie is er niets mis met religie, het is puur spiritueel en zuiver. De vraag blijft wel, wat doen mensen met dat geloof en in welke agenda wordt dat geplaatst? Als dat een agenda is om mensen uit te buiten en te misbruiken, dan is dat natuurlijk compleet verkeerd.”
