parfums

Van kippenbouillon tot lavendel: KMSKA brengt schilderij tot leven met geur

Het KMSKA voegt een nieuwe zintuiglijke dimensie toe aan zijn collectie. Tijdens een geurworkshop ontdekken bezoekers het schilderij Bordeeltafereel van Joachim Beuckelaer aan de hand van vier verschillende geuren. Veerle De Meester, hoofd tentoonstellingen en publiekswerking bij het KMSKA, vertelt hoe geuren de verhalen achter een schilderij kunnen versterken.

Waarom viel de keuze op Bordeeltafereel van Joachim Beuckelaer?

“Bij een aantal schilderijen in onze collectiepresentatie bieden we bezoekers al extra inhoudelijke toelichting via verdiepende schermen. We hebben uit die selectie een werk gekozen dat op zijn vaste plaats kon blijven hangen en dat voldoende interessante elementen bevatte om met geur aan de slag te gaan. Bordeeltafereel bleek daarvoor bijzonder geschikt.”

“Het schilderij biedt heel wat mogelijkheden om met geuren te werken. Er wordt gekookt, gegeten en gedronken. Er speelt zich van alles af. We hebben gekeken welke scènes we uit het schilderij konden halen en welke geuren daarbij zouden passen.”

Hoe is het idee voor de geurtoepassing ontstaan?

“Het idee gaat al terug tot voor de heropening van het museum. We wilden toen al met geuren op zaal werken. Geuren roepen herinneringen op en kunnen zelfs de verste herinneringen terugbrengen. Onze collectie biedt daarvoor heel wat mogelijkheden.”

“Het was technisch lange tijd niet mogelijk om geuren in een museumzaal te verspreiden. De dragers van parfummoleculen, zoals alcohol, kunnen namelijk schadelijk zijn voor schilderijen.”

“Uiteindelijk werden we gecontacteerd door een bedrijf dat een systeem ontwikkelde waarbij geuren via lucht worden verspreid, in plaats van via solventen, vloeibare oplosmiddelen waarin geurstoffen worden opgelost. Daardoor konden we aan de slag met het verspreiden van geuren in een zaal met kunstwerken.”

Hoe zijn jullie te werk gegaan bij het ontwikkelen van de geuren?

“We hebben niet zomaar geprobeerd om letterlijk na te bootsen wat er op het schilderij te zien is. Het gaat om een interpretatie. We hebben echt gekeken naar de scènes en ons afgevraagd welke geur daarbij zou kunnen passen. Daarvoor hebben we historisch onderzoek gedaan.”

“Er zijn twee geuren speciaal voor het schilderij ontwikkeld door de Spaanse parfumeur Augustí Vidal. De eerste verwijst naar een ketel kokende bouillon die op het werk te zien is. Het gaat om een sterk geconcentreerde kippenbouillon. Die geur is op zich aangenaam, maar roept tegelijk ook iets op dat een beetje te veel van het goede is.”

“De tweede geur combineert zweet en alcohol, met een vleugje lavendel om minder aangename geuren te maskeren. We weten uit historisch onderzoek dat lavendel destijds daarvoor werd gebruikt.”

Welke reacties lokken de geuren uit?

“Bezoekers kunnen deelnemen aan deze geurworkshop, waarbij ze de geuren die bij het schilderij horen interpreteren. Het is een nieuwe manier om naar een schilderij te kijken. We willen bezoekers stimuleren om anders naar kunstwerken te kijken en meer te zien. De workshop is toegankelijk voor iedereen die geïnteresseerd is in kunst of geur.”

“We hebben de geuren uiteraard eerst getest met een aantal collega’s en andere mensen. Je merkt dat ze bij iedereen meteen herinneringen oproepen. Bij de minder aangename geur zei een stagiaire bijvoorbeeld meteen: ‘Dat ruikt naar mijn papa, die de dag ervoor te veel gedronken heeft.’ Iemand anders zei dat het precies rook naar bier van de vorige avond in een café. Dat is ook wat we met die geur wilden oproepen.”

Welke toekomst zien jullie voor geur binnen de museumcollectie?

“De geurtoepassing maakt deel uit van de vaste collectiepresentatie en blijft dus op zaal. We willen blijven inzetten op alle zintuigen. Kijken blijft natuurlijk belangrijk, maar we werken bijvoorbeeld ook met geluid. In een recent ingerichte zaal rond fauna en natuur zijn er zo vogelgeluiden te horen. We willen bezoekers op verschillende manieren kunst laten beleven en de geurtoepassing daarom graag uitbreiden naar andere schilderijen.”

Wil je dat anderen dit ook lezen? Deel!

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.

More Stories
Een menigte die door de Meir loopt
Meer Belgen zijn voorstander van kernenergie