Open relaties. De term roept veel vragen op en klinkt voor velen als een ver-van-mijn-bedshow, terwijl vandaag toch zo’n 27.000 Vlamingen in een open relatie leven en volgens de Grote Seksenquête van Knack zou zelfs 65% van de Vlamingen ervoor openstaan. Dit zijn dus koppels die seksuele vrijheid ervaren naast hun vaste partner. Niet stiekem en spannend, maar afgesproken en gedragen door vertrouwen. Geen slippertje dus – 1 op 3 Vlamingen is ooit ontrouw geweest – maar een bewuste keuze. Voor sommigen klinkt het als een nachtmerrie, voor anderen is het dé manier om eerlijk te zijn over hun verlangen.
Toch blijft het onderwerp een vaag en ongemakkelijk begrip. Want hoe werkt dat eigenlijk; seks met anderen, maar toch een vaste partner? Waar liggen de grenzen? Het blijft een taboe en er heersen veel vragen, vooral naar diegenen met een open relatie; ‘Ben je dan nooit jaloers?’ ‘Ben je niet gewoon seksverslaafd?’ ‘Vindt je mama dat wel oké?’
Ik ging op zoek naar antwoorden en sprak met mensen die kiezen voor openheid, op hun eigen manier. Uit overtuiging, soms uit nieuwsgierigheid en soms omdat het simpelweg beter werkt.
poly- watte?
Al deze termen hebben wat van elkaar weg, maar zijn makkelijk te onderscheiden.
Open relatie: De banden buiten de primaire relatie, jij en je vaste partner, zijn puur seksueel.
Polyamorie is een relatievorm waarbij iemand gelijktijdig meerdere liefdesrelaties aangaat, met de open en eerlijke toestemming van alle betrokkenen. Het gaat dus niet alleen om seksuele contacten, maar ook om emotionele verbondenheid en wederzijdse betrokkenheid met meerdere partners.
≠
Polygamie: Bij polygamie ben je getrouwd met meerdere personen. Dit is in België niet mogelijk maar is wel toegestaan in andere culturen en landen zoals in Saudi-Arabië, Nigeria, Indonesië en Zuid-Afrika
Jong, maar niet onbezonnen
Nog maar 20 jaar oud zijn en al goed weten wat je wilt. Dat is iets waar veel jongeren van kunnen dromen. Kan je op die leeftijd al zeker zeggen dat je polyamoureus bent? Of ben je dan niet gewoon nieuwsgierig?
Dit is Zoë. Twintig jaar, helder in haar ideeën en niet bang om af te wijken van het klassieke relatiepad. Ze studeert biomedische laboratoriumtechnologie en weet opvallend goed wat ze wil, ook in de liefde. Zelf identificeert ze zich als polyamoureus: voor haar draait liefde niet om exclusiviteit. Haar vriend ziet dat anders. Hij wil geen meerdere liefdes, enkel een open relatie waarin Zoe ruimte krijgt voor andere ervaringen, maar de liefde tussen hen centraal blijft staan.
Beluister hieronder het fragment!
Relatiecoach Joost Horsten over open relaties: “Zelfs als het je raakt, moet je leren communiceren over lastige onderwerpen”
In een wereld waarin monogamie nog vaak de standaard is, kiezen steeds meer mensen bewust voor andere vormen van liefde. Bestaat er een juist voorbeeld van een open relatie? Relatiecoach Joost Horsten is gespecialiseerd in open en polyamoureuze relaties: “Er zijn drie belangrijke dingen waaraan je moet voldoen alvorens je de relatie opent; communiceren, communiceren en communiceren”
Steeds meer mensen kiezen voor een open relatie of zijn er op z’n minst benieuwd naar. Maar wat houdt het nu precies in? Hoewel 1 op de 20 Belgen ervoor heeft gekozen om hun relatie te openen, blijft de rest met vragen zitten en heerst er taboe rond het onderwerp. Precies daarom bestaan er vandaag organisaties en coaches die zich toeleggen op relatiebegeleiding buiten de klassieke lijnen. Zij helpen mensen om hun twijfels te verhelderen, hun grenzen te verkennen en openheid bespreekbaar te maken, zonder oordeel.
Relatiecoach Joost Horsten begeleidt koppels in hun polyamoureuze- of open relaties bij de Nederlandse praktijk ‘Liefde buiten de Lijntjes’. “Ik noem het liever coaching of training dan therapie,” zegt hij. “Dat woord roept al snel het beeld op dat er iets mis is met mensen, terwijl veel koppels gewoon begeleiding zoeken bij het vormgeven van hun relatie en niet omdat ze ‘stuk’ zijn.”
Polyamorie een geaardheid?
Of polyamorie iets is wat je bent of wat je kiest, daar bestaat geen eenduidig antwoord op, zegt Horsten. “Sommige mensen voelen van jongs af aan dat ze van meerdere mensen kunnen houden. Voor hen voelt het als een soort geaardheid.” Anderen ontdekken het pas later, “bijvoorbeeld doordat ze verliefd worden op iemand anders terwijl ze al een relatie hebben.” Volgens Horsten verschilt het sterk per persoon. “Voor sommigen is het gevoel gebonden aan specifieke mensen. Voor anderen is polyamorie echt een fundamenteel deel van wie ze zijn.”
Van alle leeftijden
Horsten ziet een breed scala aan mensen met alle leeftijden verschijnen. “Ik zie cliënten van in de twintig tot in de zeventig en alles daar tussenin,” zegt hij. “Jonge mensen die zich afvragen welke soort relatie het beste bij hen past, gezinnen met jonge kinderen die plots geconfronteerd worden met nieuwe gevoelens, koppels die na twintig jaar huwelijk iets nieuws willen proberen, en singles die zich na een breuk afvragen: wil ik nog wel een traditionele relatie?”
Het openen van een relatie gaat echter niet zonder slag of stoot. “Relaties zijn spannend en ingewikkeld, of je nu monogaam of polyamoreus leeft,” benadrukt Horste. “Je komt altijd jezelf tegen. In polyamorie word je vaak sneller geconfronteerd met je eigen jaloezie en onzekerheden. Maar mensen die polyamoreus leven, zijn niet minder jaloers. Ze hebben alleen geleerd om daar bewuster mee om te gaan.”
“Een relatie is niet gegarandeerd succesvol, of het nu een open of een monogame relatie is”
Communicatie als sleutel
Wat is de belangrijkste tip voor koppels die hun relatie willen openen? Joost Horsten lacht: “Er zijn drie dingen belangrijk: goed communiceren, goed communiceren en goed communiceren.” Niet alleen oppervlakkige gesprekstechnieken, maar echte openheid over gevoelens, twijfels en angsten. “Het vraagt moed om transparant te zijn en om moeilijke gesprekken aan te gaan. En nog meer moed om echt te luisteren naar je partner, ook als het pijn doet.”
Hoewel Horsten mensen begeleidt zonder te oordelen, ziet hij soms dat een open relatie simpelweg niet voor iedereen weggelegd is. “Als iemand absoluut niet bereid is om met moeilijke emoties om te gaan, of als iemand zijn of haar eigen vrijheid belangrijker vindt dan rekening houden met een partner, dan zeg ik eerlijk: dan werkt het niet.” Toch geeft hij zelden direct advies. “Ik hou mensen een spiegel voor, maar ze moeten hun eigen conclusies trekken.”
De open relatie weer sluiten?
En wat als een open relatie niet werkt? “Als je samen bewust een relatie opent, kun je die ook samen weer sluiten,” zegt Horsten. “Maar ook dan is goede communicatie essentieel. Misverstanden en onverwerkte emoties kunnen anders blijven doorsudderen.” Toch ziet de relatiecoach een open relatie niet als de boosdoener. “Het aangaan van een relatie is niet gegarandeerd succesvol, of het nu een open of monogame relatie is. Ja, polyamoureuze relaties struikelen. Maar monogame relaties net zo goed.” Het belangrijkste blijft eerlijk naar elkaar toe communiceren. “Eerlijke communicatie is geen luxe in polyamorie, maar een pure noodzaak” besluit Horsten.
Geen gelabelde relatie
Wat als je geen term wilt plakken op je relatie? Nog niet zo’n slecht idee, hoe minder termen, hoe minder hokjes en hoe vrijer de relatie, toch? Zo denkt sportjournalist en presentator Ruben Van Gucht er ook over. Vorig jaar sprak hij zich voor het eerst uit over zijn soort relatie in Het huis van Eric Goens. Van Gucht hoopte het taboe te doorbreken, maar het had een averechts effect; Hij kreeg namelijk enorm veel kritiek. Gelukkig staat hij nuchter in het leven. “Ik ben gewoon een vrij persoon”, aldus Van Gucht.
Wat het voor hem betekent en waarom vrijheid in een relatie belangrijker is voor hem dan een vaste definitie, hoor je in dit telefoonfragment!
Hoe minder regels, hoe beter
Is het net belangrijk om veel regeltjes op te stellen alvorens je de relatie opent? Of belemmert dat net heel het idee van de open relatie? Pol en Oonagh leven in een open relatie met maar één regel: geen regels.
Bekijk hier hoe zij een open relatie ervaren!
