De K3 Zeesterrenshow is op 5 april vertolkt voor doven en slechthorenden in Rotterdam. 40 van hen zaten in een afgebakende zone waar ze konden genieten van de show. Studio100 zet hiermee in op inclusiviteit zodat iedereen kan genieten van de K3 shows.
Sinds 2015 voorziet Studio100 jaarlijks één zaalshow die extra toegankelijk wordt gemaakt voor gebarentaalgebruikers.
Muziektolk, een uitdagend beroep
In Vlaanderen kregen de doven en slechthorenden op 22 maart de kans om naar de K3 Zeesterrenshow te gaan in Flanders Expo te Gent. Eén van de aanwezige tolken was Deborah Dehaerne. Sinds 2009 tolkt zij jaarlijks een optreden van K3. Ondanks haar jarenlange ervaring, blijft dit een uitdagende job. K3 tolken is namelijk nog net iets anders dan andere muziek. Zij gebruiken heel veel nonsens-taal, denk aan het liedje Oya lélé. “Veel mensen denken, je springt op het podium en je doet maar iets, maar dat klopt niet. Daar kruipen enorm veel uren voorbereiding en tijd in.”, zegt Dehaerne.
“Iedereen heeft het recht om te genieten van iets dat ze graag doen of zien”
Vlaamse Gebarentolk Deborah Dehaerne
Dewi Latupeirissa, een Nederlandse muziektolk, bevestigt: “Zonder setlist werken is geen evidentie, dan moeten we het op gehoor doen. Dat kost mij extra energie en concentratie. Zeker als een band of artiest beslist een verzoek uit het publiek te spelen in een vreemde taal, kan ik dat nummer niet vertalen. Dat deel ik dan wel meteen mee aan de dove bezoeker.”
Een opwaartse trend
Shows en optredens toegankelijker maken voor doven en slechthorenden is een trend die de laatste jaren toeneemt. Zowel in Vlaanderen als in Nederland zetten organisaties steeds meer in op tolken, mede dankzij de erkenning van gebarentaal. In Nederland werd de Nederlandse Gebarentaal in 2021 officieel erkend, Vlaanderen deed dit eerder: daar werd de Vlaamse Gebarentaal al in 2006 erkend.
Toch blijft het een zwaar onderbetaalde job. “Er is nog veel onwetendheid rond wat tolken doen, zeker als het om muziek gaat. We worden nog vaak in een hoekje gestopt, er is dus nog een lange weg te gaan.”, zegt Dewi Latupeirissa. Daarnaast hekelt zij het feit dat er vaak slechts één show toegankelijk wordt gemaakt voor doven en slechthorenden.
“Het is jammer dat doven en slechthorenden geen keuze krijgen in welke shows ze willen bijwonen. Idealiter zou men meerdere shows toegankelijk maken.”, pleit Deborah Dehaerne. “Nu vragen organisaties zich soms af waarom er zo’n relatief kleine opkomst is, maar je moet dat in verhouding zien. Er zijn ongeveer 6000 gebarentaalgebruikers in Vlaanderen. Die zijn tussen de nul en de 99 jaar. Van dat publiek mik je op mensen die fan zijn, tickets kunnen kopen en vrij zijn voor de show op dat ene uur op die ene plek. Dan zijn twintig toeschouwers eigenlijk best veel.”
Inclusievere muziekshows
Meer en meer organisaties zetten in op inclusiviteit waardoor ook het aanbod voor de doven en slechthorenden groter wordt. Organisatoren voorzien speciale plekken voor tolken, op of naast het podium. “Bij Only The Poets stond ik tussen het podium en de dranghekken. Op die manier heb je de meeste ruimte en dat werkt het fijnste. Dat gebeurt nu ook meer en meer.”, vertelt Dewi Latupeirissa.
Deborah Dehaerne concludeert: “Organisaties moeten ons beschouwen als ondertiteling van de show. Iedereen heeft het recht om te genieten van iets dat ze graag doen of zien. Voor horende mensen is dat net iets evidenter dan voor doven, terwijl dat voor hen even vanzelfsprekend zou moeten zijn. We zijn er nog niet, maar ik ben heel blij om te merken dat er de laatste jaren meer en meer op wordt ingezet.”
