Het aantal uren dat Belgische gebruikers jaarlijks spenderen aan online dating nam met 23% af de laatste 3 jaar, dat blijkt uit cijfers van dataprovider.ai. Apps zoals Tinder, Hinge en Bumble worden nog steeds massaal gedownload, toch is er sprake van een neerwaartse trend in het gebruik van datingapps.
Dat merken ze ook bij Match Group, het moederbedrijf achter Tinder en Hinge. Het aandeel van Match Group daalde in diezelfde periode namelijk 80%. Vooral bij jongeren lijkt er sprake van een online datingmoeheid: uit Amerikaans onderzoek in het hoger onderwijs blijkt dat 79% van de jongeren geen datingapps gebruikt, terwijl dat in 2019 nog maar de helft was.
Offline connecties
Dit merkt ook online datingexperte Lara Hallam, actief als onderzoekster bij AP Hogeschool en Universiteit Antwerpen. Volgens haar is deze trend nog een effect van de coronapandemie: “De jongeren die nu online gaan daten hebben corona van dichtbij meegemaakt. Alles was online, alles was digitaal. Nu een paar jaar later zien we daar de nasleep van. Mensen krijgen weer de nood om offline connecties te leggen en elkaar te ontmoeten.”
Er zijn nog nooit zoveel gelegenheden geweest om te daten. Maar toch zijn er nog nooit zoveel mensen eenzaam geweest
Jeannette Rijks – Eenzaamheidsexperte
Volgens Hallam hebben jongeren ook veel meer mogelijkheden om iemand in het echt te leren kennen: “18- en 20-jarigen zijn vaak nog bezig met studeren of ze zitten in de jeugdbeweging of sportvereniging. Hierdoor leren ze heel vaak mensen offline kennen. Ook via vrienden die single vrienden hebben, leren ze makkelijk iemand kennen. Dus ik denk dat ze veel meer mogelijkheden hebben dan bijvoorbeeld 30- en 35-jarigen.”
Swipe cultuur
Datingapps werken vaak minder goed dan verwacht, het systeem van vluchtige gesprekken past niet bij de verwachtingen van gebruikers. Mensen zoeken vaak meer dan wat ze krijgen op datingapps en zijn dan teleurgesteld.
Dat merkt ook matchmaker Annemieke Dubois van datingbureau Jade & Jules: “Mensen hebben afstand genomen van datingapps omdat ze eindeloos aan het swipen zijn voor ‘hi and bye’ conversaties, terwijl ze op zoek zijn naar bewustzijn, gelijkwaardigheid en ondersteuning.”
Daarnaast hekelt Dubois ook de zogeheten swipe cultuur: “Het wordt een vleeskeuring en daarom zie je dat de interesse in datingapps ongelooflijk gedaald is. Er is een sterke online datingvermoeidheid opgetreden.”
Volgens eenzaamheidsexperte Jeannette Rijks werken datingapps niet goed vanwege hun vluchtige karakter, zeker voor mensen die al moeilijk contacten kunnen leggen: “Als mensen op datingapps gaan om iemand te ontmoeten en iets te doen aan hun onzekerheid, dan is het vaak teleurstellend. Er zijn nog nooit zoveel mensen op de wereld geweest, nog nooit zo veel gelegenheden geweest om te daten. Maar mensen zijn nog nooit zo eenzaam geweest en dat komt omdat we denken dat wanneer we mensen bij elkaar brengen, dat het dan vanzelf lukt en dat klopt niet.”
Online dating: verleden tijd
Nick Celen, een 19-jarige student, stapte onlangs af van online dating. Het oppervlakkige karakter op datingapps paste niet bij hem. Nu probeert Nick een partner te zoeken in het echte leven.
Beluister hier de audioreportage
Relationshopping
Ondanks dat er een neerwaartse trend gaande is, blijven datingapps nog steeds enorm populair bij mensen die een partner zoeken. Een van de redenen hiervoor is het gigantische aanbod.
Er is zoveel keuze dat je altijd denkt dat er een betere optie is
Annemieke Dubois – Matchmaker
Volgens Lara Hallam is dit het grote voordeel van online daten: “Er zijn heel veel mensen die wel openstaan voor een relatie, maar waar je niet mee in contact komt. Het grote voordeel van online dating is dat je dus wel met deze mensen in contact komt”
Helaas zit er ook een nadeel aan het grote aanbod op datingsites. Zo zien we steeds vaker het fenomeen relationshopping, waarbij mensen vaak van de ene relatie naar de andere gaan omdat ze denken dat er altijd iemand beter klaarstaat.
Matchmaker Annemiek Dubois merkt dit ook bij haar cliënten: “Stel je voor je gaat op date en in je achterhoofd weet je dat er nog tien andere mensen in jouw inbox zitten. Dan ga je afvragen of er niets beters inzit bij die tien anderen. Dat is de paradox van de keuzestress: er is zoveel keuze dat je altijd denkt dat er een betere optie is.”
De schaduwkant van online dating
Experts leggen de schuld voor de afname in populariteit ook bij de makers van datingapps omdat ze vaak niet de integriteit van gebruikers beschermen. Hallam ziet dit bijvoorbeeld bij het tegenstrijdige verdienmodel achter datingapps dat zorgt voor slechtere ervaringen: “Het businessmodel achter datingapps is een beetje gek. Ze zeggen altijd dat ze je aan een lief willen helpen. Dus willen ze dat je zo snel mogelijk van het platform af bent, maar daardoor krijgen datingapps minder inkomsten.”
Datingapps gebruiken voor hun inkomsten daarom algoritmes die gebruikers moeten overtuigen een betalend abonnement te nemen: “Ze willen dat je denkt: als ik een betalend abonnement neem, krijg ik betere matches en features om toch iemand te leren kennen.”
Het hele catfish-verhaal is een reëel probleem
Lara Hallam – Onderzoekster AP/UA
Maar in de realiteit houden datingapps hun gebruikers vaak aan het lijntje om hun zo lang mogelijk te laten swipen: “Tinder is bijvoorbeeld ooit bekritiseerd geweest, omdat ze je een score gaven voor je aantrekkelijkheid Afhankelijk van die score werd je gerangschikt en bepaalde het algoritme wie je te zien kreeg. Meestal iemand met een lagere score, in de hoop dat je langer zou blijven swipen.”
Daarnaast ziet onderzoekster Hallam ook dat er nog veel te vaak gecatfisht wordt: “Op online apps blijf je het risico lopen dat je iemand leert kennen die niet is wie hij of zij zegt dat ze zijn. Het hele catfish-verhaal, dat iedereen wel kent van de MTV-show, is wel een reëel probleem. Wanneer je als 18-jarig meisje iemand leert kennen, zou het mogelijk zijn dat er een 55-jarige man zich voordoet als een 18-jarige jongen. Bij veel mensen blijft die angst er wel zitten.”
In de val gelokt
Dit overkwam ook de 18-jarige Jonas (niet zijn echte naam). Hij was 15 toen hij via WINK, een ontmoetingsplatform, een meisje uit Engeland leerde kennen. Die persoon won zijn vertrouwen en Jonas stuurde uiteindelijk naaktbeelden door die later gedeeld werden met zijn vrienden. Hij vertelt zijn moeilijke verhaal en geeft raad aan jongeren die hetzelfde meemaken.
Ze heeft toen een groep aangemaakt met mijn vrienden en daarin de foto’s gestuurd
Jonas – slachtoffer van catfishing
Het begon allemaal positief vertelt Jonas: “We hadden meteen een goeie klik, ze was spontaan en leuk”. Maar toen begon ze ook naaktbeelden te delen en vroeg ze Jonas om hetzelfde te doen: “Als 15-jarige vond ik dat verleidelijk dus ging ik daar wel op in.” Achteraf bleken de naaktbeelden die ze doorstuurde bewerkte foto’s met een filter.
Op het moment dat Jonas naaktbeelden van zichzelf had gestuurd, waar hijzelf herkenbaar op te zien was, sloeg de sfeer om herinnert Jonas zich: “Ze heeft daar screenshots van genomen. Later zei ze dat ze die dan had verwijderd, maar toen had ze de foto’s al ergens anders opgeslagen.”
“Vanaf toen ging het van kwaad naar erger”, zegt Jonas: “Ze heeft toen een groep aangemaakt met al mijn vrienden op Instagram en daar heeft ze die foto’s toen in geplaatst.” Nadat de foto’s in de groep werden verspreid, eiste ze geld van Jonas om deze te verwijderen, tot wel 2000 euro.
Jonas was flink aangedaan van deze gebeurtenissen: “Ik was enorm in paniek en mijn ouders waren natuurlijk ook bezorgd. Toen hebben we direct aangifte gedaan.” De politie kon helaas weinig doen met de aangifte van Jonas, omdat de persoon zich voordeed als iemand anders en niet te traceren was via het WINK account.
Wees voorzichtig met wat je deelt online
Jonas – slachtoffer van catfishing
Nu 3 jaar later heeft Jonas heel de situatie een plaats kunnen geven: “Ik heb er nu wel vrede mee, ik heb niets meer gehoord van de politie en ook niet meer van die persoon.” Het hele voorval heeft er niet voor gezorgd dat Jonas is gestopt met online dating, maar het heeft hem wel alerter gemaakt voor de mogelijke gevaren.
Ook heeft hij nog raad voor jongeren die hetzelfde meemaken als hem: “Wees voorzichtig met wat je deelt online, zeker met mensen die je niet in het echt kent.” Hij hoopt dat niemand hetzelfde als hem moet meemaken: “Het is geen fijne periode, maar weet dat je er niet alleen voor staat.”
Alternatieven voor datingapps
Om zich staande te houden in de huidige datingwereld, die steeds minder verlangt naar datingapps, moeten datingapps zich aanpassen aan de behoeftes van de gebruikers. Een goed voorbeeld daarvan zijn apps die zich focussen op een date in de plaats van het eindeloze chatten.
Lara Hallam ziet deze trend ook opkomen: “Er zijn apps die zeggen dat ze enkel zorgen voor de link tussen twee personen, maar niet functioneren als chatvensters. Gebruikers moeten dan zelf op café gaan en elkaar offline ontmoeten.”
Ik zie wel een toekomst in virtual reality
Lara Hallam – Onderzoekster AP/UA
Matchmaker Annemieke Dubois ziet ook dat mensen steeds meer op zoek gaan naar alternatieven voor online dating: “Bijvoorbeeld single events die qua toegankelijkheid en prijs laagdrempelig zijn. Daarnaast kan je naar de sportclub gaan of deelnemen aan groepsreizen en daar iemand leren kennen. Of je kan tegen je vrienden zeggen dat je op zoek bent naar een partner. Dat kan allemaal succesvol zijn, maar het belangrijkste is dat je zoveel mogelijk buitenkomt en jezelf openstelt. Je ideale partner gaat niet zomaar aan je deur komen kloppen.”
Daarnaast merkt Hallam ook op dat AI steeds meer een rol speelt in de datingwereld: ”Ik zie ik wel een toekomst in virtual reality of augmented reality. Stel je voor dat je een online dating-platform hebt en je eerste connectie kunt leggen virtueel op het strand van Barbados, dat kan wel iets populairs worden.”
Daten in een rolstoel
De 19-jarige Ferre Castrel uit Kessel probeert ook op andere manieren een partner te zoeken. Ferre zit al sinds zijn geboorte in een rolstoel vanwege een botaandoening, hij kan daardoor enkel korte afstanden wandelen. In het dagelijkse leven heeft hij hier weinig last van. Maar op het vlak van dating blijkt de rolstoel toch vaak een barrière voor potentiële partners. Daarom probeert Ferre een partner te zoeken in het echt en blijft hij ver weg van datingapps.
Bekijk hier de videoreportage met Ferre
En-en-en verhaal
Experts zijn het erover eens dat online daten het offline daten nooit kan vervangen. Ondanks de dalende cijfers, denkt Lara Hallam dat er nog steeds een rol is weggelegd voor online dating: “Met de komst van de kranten konden mensen persoonlijke advertenties schrijven om te daten. Die evolutie heeft toen niet het traditionele daten vervangen. Ook komst van het internet heeft, tegen alle verwachtingen in, niet de relatievorming veranderd.
Hetzelfde geldt volgens haar met online dating: “Het is altijd bijkomstig geweest die nieuwe technologieën die ervoor zorgden dat oudere technieken, zoals annonces in de krant, afzwakten. Misschien kun je de nieuwe technologie gebruiken om mensen te ontmoeten, maar offline dating verdwijnt niet.”
Iedereen kan op zijn eigen manier gaan daten, of dat nu online is of in het echt
Annemieke Dubois – Matchmaker
Matchmaker Annemieke Dubois volgt Hallam in haar redenering en ziet nog altijd een rol voor online dating vanwege het gebruiksgemak: “Het zal altijd blijven bestaan. Het is gemakkelijk en plezant om van thuis uit te swipen. Af en toe krijg je dan melding van een match die instant zorgt voor dopamine. Maar mensen geraken soms verslaafd soms aan die kicks van dopamine.”
Volgens haar is de generatie van nu op zoek naar duurzamere relaties: ”Er gaan veel alternatieven komen. Bijvoorbeeld single events, groepsreizen zullen populairder worden en er zal gebruik gemaakt worden van nieuwe technologieën. Maar ik denk dat het een ‘en-en-en verhaal’ wordt waarbij iedereen op zijn eigen manier kan daten, of dat nu online is of in het echt .”
