Hockey staat bekend als een elitesport, maar is dat nog steeds terecht? Clubs als HC Olympia en initiatieven zoals Urban Hockey proberen de sport open te breken voor een breder publiek. Toch rijst de vraag: hoe inclusief is hockey vandaag de dag écht?
Om dat te ontdekken moeten we eerst naar de basis kijken. Waarom wordt hockey gezien als een sport voor de elite? Trudo Dejonghe, sporteconoom aan de KU Leuven, toont aan hoe de verfransing daaraan heeft meegewerkt.
Het elitaire is heel erg aan het verdwijnen door initiatieven die de Vlaamse Hockey Liga en Sport Vlaanderen genomen hebben.
Mathieu Marck, voorzitter van HC Olympia.
Een van die initiatieven van de Vlaamse Hockey Liga (VHL) is Urban Hockey. Tuur Camerlynck van de VHL geeft een inkijk in deze nieuwe variant van het hockey.
Niet alleen de VHL investeert in diversiteit, ook clubs zoals HC Olympia steken meer tijd in het bereiken van kansarme kinderen.
Voorzitter van Hockeyclub Olympia, Mathieu Marck, ziet het hockeylandschap vergroten en de verfransing afnemen: “Er wordt steeds minder en minder Frans op clubs gesproken. De echt puur Franstalige clubs in Vlaanderen zijn er zo wat aan het uitgaan. Een evolutie die we in Vlaanderen al langer zien. Toen ik klein was waren er maar 20.000 leden in het Belgische hockey, nu zitten ze boven de 60.000. Dat zijn niet enkel elitaire mensen. Je krijgt een verbreding van de sport.”
Marck waarschuwt wel: “De voornaamste uitdaging is om de identiteit van het hockey te behouden, met een speciale focus op de fairplayregels. We hebben nu zo veel nieuwe leden die van andere sporten komen, dat we onze sport niet mogen verliezen.”
Divers stadspubliek
HC Olympia werd opgericht in 2016 en bevindt zich in het sportcentrum Wilrijkse Plein in Antwerpen. Omdat de andere hockeyclubs vooral buiten de stadsgrenzen liggen, richt de club zich op een divers stadspubliek. Voorzitter Mathieu Marck ziet een kans in het gebrek aan hockeyclubs in een grote stad zoals Antwerpen.
“We willen ons niet per se onderscheiden, maar wij zijn wel een stadsclub en zo zijn er niet veel. Eigenlijk zijn alle clubs de laatste 20 jaar meer naar de rand van de steden getrokken, omdat daar meer plek was. Maar wij hebben dus echt een stadspubliek met wat meer diversiteit dan op andere hockeyclubs.”
“Wij trekken mensen uit alle sociale lagen aan. Ook mensen die nooit iets met hockey te maken hebben gehad. Dat zijn meestal nog de beste vrijwilligers, die onder andere meehelpen achter de bar. Het is ook voor ons nog dagelijks werk om mensen van verschillende achtergronden te bereiken. Maar we hebben een samenwerking met Jespo, Jeugdsport Antwerpen”, vertelt Marck. Die samenwerking met Jespo zorgt ervoor dat kansarme jongeren in aanraking komen met hockey.
In het verleden gaf HC Olympia regelmatig stages en workshops op scholen in Antwerpen, om jongeren aan te trekken. Maar door hun forse groei hebben ze dat een halt toegeroepen, er staan ondertussen al 300 nieuwe leden op de wachtlijst.
“En voor de rest is iedereen welkom bij ons. Wij discrimineren niet op dat vlak. We hebben in elke ploeg wel een aantal spelers met een andere huidskleur of achtergrond. Door onze gewone dagelijkse werking en onze open mentaliteit, krijgen we die diversiteit eigenlijk vanzelf”, besluit de voorzitter van HC Olympia.
Toch is de stap naar het hockey nog niet zo vanzelfsprekend voor jongeren uit kansarme buurten, wijst Tuur Camerlynck (VHL).
Sporteconoom Dejonghe vergelijkt in zijn lessen het nationale hockeyteam met het nationale voetbalteam.
Dejonghe heeft het over de “gewone jongen uit Brussel”, Victor Wegnez, die zijn carrière begon bij Daring Molenbeek. Verder blijft de diversiteit bij onze nationale hockeyteams toenemen, denk maar aan Nelson Onana (Kameroense roots) bij de mannen en Ambre Ballenghien (Congolese roots) bij de dames.
Financieel struikelblok
Het feit dat hockey wordt gezien als elitesport is nog vaak te wijten aan het financiële plaatje, waar het lidgeld vaak hoger ligt dan bij andere sporten zoals voetbal en basketbal.
Dat ziet ook Mathieu Marck: “Dat elitaire, daar moet je als club elke dag aan werken door bijvoorbeeld je lidgelden wat lager te leggen. Zo ga je een ander publiek aantrekken. Wij hebben ook een armoedebeleid, waardoor mensen gespreid kunnen betalen. Ons lidgeld is niet goedkoop maar is wel bewust lager gehouden dan sommige andere clubs.”
“Omdat wij een nieuwe club zijn, hebben we een overeenkomst moeten sluiten met de Vlaamse Hockey Liga (VHL) dat wij niet minder dan 10 procent van het laagste bedrag van de omliggende clubs mogen vragen”, legt hij uit.
Marck ziet de afstand tussen hockey en andere sporten steeds kleiner worden: “De tijd dat hockey echt elitair was, ligt achter ons. Bij voetbalclubs zit je soms ook al aan 200 à 300 euro lidgeld, dan is hockey bijna goedkoper. Zeker als je niet elk jaar het allernieuwste materiaal wil. We hebben ook een maximumfactuur van 1250 euro voor families. Daar kan je dus niet boven.”
Maar niet alleen het lidgeld zorgt financieel voor problemen bij kansarme kinderen, kadert Tuur Camerlynck (VHL).
Tussen groei en identiteit: de toekomst van het Belgische hockey
Hockey groeit als nooit tevoren, met meer dan 60.000 leden in België. Maar de sport staat op een kruispunt: hoe groter en diverser het spelersveld, hoe belangrijker het wordt om de eigen waarden te bewaken. Clubs zoeken het evenwicht tussen toegankelijkheid en traditie, tussen verbreding en verbondenheid. De evolutie is ingezet – de uitdaging ligt in hoe die zich voortzet.
