Over een kleine maand is het zover: de World Cup of Darts 2025 gaat dan van start. Ook dit jaar zijn onze Belgen van de partij, al zullen we deze keer een nieuw duo aan de oche zien verschijnen. Dimitri van den Bergh vormt een duo met Mike de Decker, die Kim Huybrechts voorbijgestoken heeft op de Order of Merit. Samen zullen ze hun uiterste best doen om de trofee voor België binnen te halen.
De 15de editie van het toernooi vindt plaats in de Eissporthalle in Frankfurt, waar zo’n 7.000 fans de beste spelers ter wereld aan het werk kunnen zien. Met een prijzenpot van £450.000 is het een van de grootste evenementen die de PDC (Professional Darts Corporation) organiseert. Toch was die prijzenpot – en darts in het algemeen – niet altijd zo indrukwekkend. Darts vindt zijn oorsprong in de middeleeuwen en zag er toen heel anders uit dan vandaag de dag…
1. De middeleeuwse wortels van darts
Om te begrijpen hoe darts is geëvolueerd tot de sport die we vandaag kennen, moeten we terug naar het Engeland van de middeleeuwen. In deze tijd werden soldaten door de Engelse koning Hendrik VIII opgedragen hun boogschiettechniek te verbeteren.
Deze vervelende opdracht losten de soldaten op een speelse manier op. Ze namen wijn- of biervaten, legden die op hun zij en schoten op de onderkant. Na verloop van tijd maakten ze de pijlen kleiner zodat er mee gegooid kon worden. Dat gebeurde in de wintermaanden omdat het dan te koud was om buiten te oefenen.
De soldaten schakelden al snel over van vaten naar boomstammen. De jaarringen van de stammen dienden als richtpunt – iets waar de moderne dartborden nog altijd op geïnspireerd zijn. Hendrik VIII raakte zelf ook verslaafd aan het geinige spelletje en kreeg in 1530 zelfs een dartset cadeau van zijn toenmalige vrouw Anne Boleyn.
Amper 100 jaar later, in 1620, speelden de Pelgrim Fathers onderweg naar de Verenigde Staten ook darts op de Mayflower. Toch sloeg het spel daar niet aan en bleef het vooral een typisch Engelse bezigheid.
2. Een invloedrijke timmerman
Darts evolueerde in de daaropvolgende eeuwen traag. Meer mensen leerden het spel kennen, maar het werd nog geen erkende sport.
Toch werd er in 1896 door Brian Gamlin, een timmerman uit Lancashire, een zeer belangrijke verandering doorgevoerd. Hij bedacht het puntensysteem dat we vandaag de dag nog steeds hanteren.
Hij ordende de nummers zo dat bij hoge cijfers zoals 20,19 of 18 telkens lage getallen aan weerszijden stonden. Zo werd de speler met de beste techniek beloond, en niet degene met het meeste geluk.
Gamlin stierf in 1903, nog voordat hij patent kon aanvragen op zijn ontwerp. Rond diezelfde tijd werden er overigens wel patenten verleend voor andere onderdelen van de dartpijl: de flight (achterste deel) door een Amerikaan, en de barrel (het deel dat je vasthoudt) door iemand uit Yorkshire.
3. Goed kunnen gooien of gokken?
Ondanks de technische ontwikkelingen in de 19e eeuw werd darts nog niet volledig geaccepteerd in Engeland. Er was namelijk veel discussie over de vraag of het nu een kansspel was, dan wel een sport waarvoor vaardigheid nodig was. Uit deze discussie is een verhaal ontstaan dat elke dartsfanaat kent.
In 1908 werd Jim Garside, een café-uitbater uit Leeds, aangeklaagd omdat er in zijn zaak werd gedart. Kansspelen waren ten strengste verboden in pubs, dus moest Garside moest aantonen dat er niet gegokt werd in zijn café.
Hij bracht zijn vriend en beste darter van het dorp, William ‘Bigfoot’ Anakin, mee naar de rechtbank om zijn onschuld te bewijzen. Er werd aan Anakin gevraagd om 3 getallen te gooien. Dat deed hij. Garside vroeg aan de edelachtbare om hetzelfde te doen, maar dat lukte hem niet. Op deze manier toonde Garside aan dat darts weldegelijk gaat om techniek en niet om geluk.
4. De doorbraak
Na het incident in het café van Jim Garside nam de populariteit van darts in pubs toe. Logischerwijs viel het darten weg tijdens WOI, maar na de oorlog kwamen de eerste cafécompetities op gang.
Toch bleef er behoefte aan structuur en duidelijke regels. Daarom werd in 1924 de National Darts Association (NDA) opgericht. In 1927 organiseerde deze organisatie het eerste grote dartstoernooi: News of the World. De eerste editie telde 1.010 deelnemers. In 1938/1939 namen maar liefst 280.000 mensen deel. In de finale zagen 14.500 toeschouwers Jim Pike winnen van Marmaduke Brecon in de Royal Agricultural Hall in Londen.
5. Roet in het eten
Net toen darts zich goed begon te ontwikkelen, brak de Tweede Wereldoorlog uit. Alle toernooien, waaronder News of the World, werden geannuleerd of uitgesteld. Het toernooi keerde pas terug in 1947.
Toch bleef darts belangrijk, zeker voor het moreel van de soldaten. Britse troepen namen het spel mee en speelden het met bondgenoten uit onder meer Nieuw-Zeeland, Amerika en Australië. Zo begon de wereldwijde verspreiding van het spel.
De Britse krant News of the World deed haar best om darts in het collectieve geheugen te houden. Ze richtte een ‘team of darts champions’ op, waaronder Jim Pike en John Ross. Tegen betaling konden mensen het duo uitdagen. De opbrengst ging naar het Rode Kruis – in totaal werd er meer dan £200.000 ingezameld, meer dan bij eender welke andere sport.
6. De draad weer oppakken
Ondanks het succesvolle News of the World-toernooi overleefde de NDA de oorlog niet. In 1954 werd ze heropgericht als de National Darts Association of Great Britain (NDAGB).
Deze nieuwe organisatie bracht meer structuur in lokale en nationale competities. Bovendien vond in deze periode de eerste televisie-uitzending van een dartwedstrijd plaats, verzorgd door Westward Television – een regionale omroep in het zuidwesten van Engeland.
7. De volgende stap(pen)
Uit de NDAGB ontstonden in de 20e eeuw nieuwe dartsorganisaties. Landgenoot en ex-darter Erik Clarys zag het vanop de eerste rij gebeuren omdat hij in deze periode actief was als speler.
Op 7 januari 1973 richtte Olly Croft de British Darts Organisation (BDO) op. Zij organiseerden grote toernooien zoals het World Professional Darts Championship en de World Masters.
“Het doel van de BDO was om alles officiëler te maken en om de spelers meer structuur te bieden. Toch bleef de aandacht vooral uitgaan op de Engelse spelers. Het was ook niet zo professioneel als nu: minder prijzengeld en kleinschaliger toernooien.“
Olly Croft bracht sponsors aan en zorgde dat darts op tv kwam. Grote namen als Eric Bristow, Bobby George, John Lowe en Phil Taylor sloten zich bij de BDO aan. In 1984 zond de organisatie de eerste 9-darter uit: John Lowe gooide deze uit met de zeldzame combinatie van triple 17, triple 18 en dubbel 18.
In 1976 werd de World Darts Federation (WDF) opgericht, een internationale koepel voor nationale dartsbonden. De belangrijkste toernooien die zij organiseerde waren de WDF World Cup, WDF Europe Cup, WDF Americas Cup en WDF Asia-Pacific Cup. De BDO bleef echter wel bestaan.
“De WDF was in tegenstelling tot de BDO een wereldwijde organisatie. Iedereen die lid was bij zijn eigen nationale bond, kon lid worden bij de WDF. Ik was lid van de Belgische staatsbond en dus ook automatisch van de WDF.”
In de jaren ‘90 splitste de top 16 van de BDO zich af en richtte de World Darts Council (WDC) op – later hernoemd tot de Professional Darts Corporation (PDC).
“Ze vonden dat er te weinig groeimogelijkheden waren binnen de BDO: het niveau was te laag, het prijzengeld bleef beperkt. De PDC wilde van darts een carrière maken.”
“De inschrijvingskosten waren meteen hoger: 75 euro bij de PDC tegenover 3 à 4 euro bij de BDO. Maar ze werkten wel meteen samen met grote zenders als Sky Sports. En als de media meedoet, dan gaan er deuren open.”
8. Stand van zaken
En of die deuren zijn opengegaan. De PDC is momenteel de sterkhouder in de dartswereld en heeft alle concurrentie achter zich gelaten. Wekelijks zijn er toernooien te volgen: van vloertoernooien tot de Premier League en het WK.
Ook zijn de spelers wereldwijd bekend geworden. Luke Littler, Michael van Gerwen, Peter Wright en Raymond van Barneveld zijn hier voorbeelden van. Maar hoe komt het dat darts in de 21ste eeuw zo populair is geworden?
De PDC zorgt ervoor dat darts over de hele wereld gespeeld en bekeken kan worden, maar er zijn ook tegenvoorbeelden:
9. Recap
Hoewel darts ooit begon als een onschuldig spelletje om werptechniek te verbeteren, is het vandaag niet meer weg te denken als wereldsport. Ondanks de vele ups en downs is het uitgegroeid tot een spel dat iedereen kent – en dat velen ooit zelf hebben gespeeld.
En wie weet: misschien staat binnenkort je buurman, een oude klasgenoot, of jijzelf wel bakken met geld te verdienen op een podium, met duizenden fans achter je.