De Vlaamse Droogtecommissie schaalt het droogteniveau terug van code oranje naar code geel. Dat lijkt goed nieuws, maar volgens de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) is het droogteprobleem nog lang niet van de baan. “We hebben nu voldoende neerslag nodig om de situatie echt te herstellen”, zegt woordvoerster Katrien Smet.
De Droogtecommissie bepaalt het droogteniveau aan de hand van verschillende indicatoren, zoals de verwachte neerslag, het debiet van bevaarbare waterlopen en de beschikbaarheid van kraanwater. Nu de beperkingen op die waterlopen zijn opgeheven, kon het beheersniveau verlaagd worden. Toch blijft de situatie precair. “De situatie is nog niet normaal”, benadrukt Smet.
Bevaarbare waterlopen
Kanalen en rivieren die groot genoeg zijn voor de scheepvaart.
Natuur onder druk
Voor de meeste mensen zijn de gevolgen van de droogte voorlopig beperkt, omdat er nog genoeg kraanwater beschikbaar is. In de natuur zijn de effecten echter duidelijk merkbaar. Lage waterpeilen maken ecosystemen gevoeliger voor vervuiling en zuurstoftekort. “We kampen met vissterfte en met de aanwezigheid van blauwalgen”, zegt Katrien Smet.
Blauwalgen
Het zijn bacteriën die zich gedragen als algen. Ze kunnen huidirritatie, krampen en ademhalingsproblemen veroorzaken bij mens en dier.
De lage waterstanden treffen ook de biodiversiteit op het land. Sommige vochtminnende planten, zoals dotterbloemen en zeggesoorten, verdwijnen langzaam uit beemden en moerassen. “Kleine waterdieren en insecten trekken zich terug of sterven, waardoor hele voedselketens onder druk komen te staan”, aldus Danny Jonckheere van Natuurpunt Hobokense Polder
Landbouw zwaar getroffen
De landbouwsector voelt de droogte het hardst. Vooral de aardappeloogst krijgt zware klappen, maar ook graslanden lijden onder het tekort aan water. Voor veel boeren betekent dat een flinke hap uit hun inkomsten.
“Studiebureaus zoeken naar oplossingen om landbouwers te helpen, maar de kostprijs van die projecten is vaak onbetaalbaar”, zegt Frederik Vande Sompel, beleidsmedewerker bij het Algemeen Boerensyndicaat (ABS). “Sommige boeren investeren daarom in een eigen waterbekken, dat is een goedkopere en dus haalbaardere oplossing.”
Herfst cruciaal voor herstel
Volgens Katrien Smet is de komende periode bijzonder belangrijk. “De herfst is traditioneel natter, en we hebben nu voldoende neerslag nodig om de situatie echt te herstellen en een buffer op te bouwen voor volgend jaar”, legt ze uit.
In het geval van een droge winter is dit niet noodzakelijk rampzalig, omdat planten en gewassen dan minder water nodig hebben. Waterbedrijven beschikken bovendien over noodplannen en kunnen, indien nodig, drinkwater aankopen in het buitenland ,al hangt daar een stevig prijskaartje aan. “We willen uiteraard vermijden dat het zover komt,” zegt Smet.
Zuinig omgaan met water
Zowel op korte als op lange termijn blijft waterbesparing essentieel. “Gebruik waterbesparende toestellen, besproei je gras niet en was je wagen met een emmer en een spons,” adviseert Smet. Kleine gewoontes kunnen op grote schaal een verschil maken.
Volgens haar is droogte onlosmakelijk verbonden met klimaatverandering. “Wie minder de auto neemt en vaker de fiets gebruikt, helpt tegelijk tegen droogte én tegen de opwarming van de aarde.”
De Vlaamse Milieumaatschappij blijft ondertussen de situatie opvolgen.
Rivierenhof kampt met aanhoudende droogte
Er is vandaag code geel afgekondigd. Dit betekent dat er veel mist is en weinig neerslag in Antwerpen, Limburg en West-Vlaanderen. De lange periodes van droogte houden al een tijdje aan, dit is het gevolg van de klimaatopwarming.
Ook de waterstand van de vijvers in het Rivierenhof in Deurne is bijzonder laag. Alsmaar meer beekjes en rivieren in het Rivierenhof staan droog door de lange periodes van weinig neerslag. De vijvers zijn niet verbonden met andere waterlopen waardoor deze sneller droog komen te staan. Het is de eerste keer in twintig jaar dat de vijver zo een laag waterpeil heeft. Dit heeft ook invloed op de vissterfte, want dat aantal is gestegen.
De overheid heeft dan ook maatregelen genomen om deze droogte tegen te gaan. Ze roept op om zuinig te zijn met het water en burgemeesters kunnen een verbod instellen om water te capteren. De Vlaamse Droogtecommissie heeft dan ook een verbod opgelegd op het aftappen van water bij beekjes en rivieren.
Droogte in het Rivierenhof in beeld
Natuurparken in Vlaanderen kampen met een droogte. In het Rivierenhof in Deurne heeft het watertekort gevolgen voor de lokale ecosystemen. De droogte is een langdurig probleem, dat niet overal even zichtbaar is. Het een alarmerende situatie die voorlopig geen oplossing heeft.
