Uit de nieuwste jongerebevraging van het Vlaamse expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) blijkt dat 12 procent van de jongens ooit al slaapmiddelen heeft genomen, en bij meisjes is dat 21 procent.
Kathleen Peleman, directeur bij VAD, legt uit dat jongeren tussen 12 en 18 jaar extra kwetsbaar zijn omdat hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn en ze in de puberteit emotionele schommelingen en identiteitsvorming meemaken. “Dat maakt hen vatbaarder voor middelen die tijdelijk helpen met slapen, maar die bij regelmatig gebruik bijwerkingen veroorzaken.”
Risico’s
Het grootste risico is dat je in een vicieuze cirkel kan terechtkomen. Als je slaapmiddelen neemt, ben je overdag niet uitgerust, heb je een zwaar hoofd en kan je soms wat suf zijn. En als je de pillen vaak neemt, dan worden die neveneffecten groter. Als je de medicatie wil afbouwen, dan komen de oorspronkelijke klachten sterker terug.
VAD en andere organisaties zoals de Universiteit van Gent voeren daarom preventiecampagnes, maar die richten zich voornamelijk op ouders en huisartsen. Omdat zij een cruciale rol spelen in begeleiding en het voorkomen van onnodig gebruik bij tieners.
“Ik denk dat wij verder moeten inzetten op sensibilisatie bij artsen, maar ook bij ouders”, zegt directeur Peleman. Jongeren beginnen meestal niet op eigen initiatief met slaapmiddelen. Vaak komt het uit de omgeving. “Ouders die het middel al in de kast hebben liggen en het aanbieden wanneer hun kind gespannen is of moeilijk in slaap raakt.”
Jongeren en slaapmiddelen
Mila Bervoets is 21 jaar en neemt zelf al 3 jaar lang melatonine. Voor haar is dit een oplossing bij stressvolle periodes en drukke schooldagen. “Als ik het niet neem, lig ik ‘s nachts te piekeren.”
Melatonine
Dit is een slaaphormoon dat je kan innemen om beter in slaap te vallen. Voor sommige mensen hebben melatoninesupplementen een hypnotiserend effect. Het kan de kwaliteit van je slaap verbeteren, hoe snel je in slaap valt en hoe lang je slaapt.
Deze medicatie wordt nooit voorgeschreven zonder reden. Ze maken deel uit van de behandeling van allerlei psychische klachten zoals bijvoorbeeld slaapproblemen. De slaapmiddelen zijn verkrijgbaar bij de apotheek met een voorschrift, maar in een lagere dosis zijn ze ook zonder voorschrift beschikbaar.
“Hoe jonger je met de medicatie begint, hoe meer kans je hebt op bijwerkingen”
Voegt directeur Peleman
Niet de jongeren zijn het probleem, maar de samenleving waarin ze opgroeien. “We zijn het gewoon om voor elk probleem een snelle oplossing te willen. In plaats van ermee om te gaan, grijpen we liever naar een pil.”
Rol als ouder
Volgens directeur Peleman is de rol als ouder heel belangrijk in het beperken van de slaapmiddelen. “Zoek een ander alternatief of zorg ervoor dat er geen overschotten in je huis blijven liggen, zo komt je kind niet in verleiding.” Jezelf als ouder afvragen wat de oorzaken zijn van de klachten kan ook helpen. Zo leer je de jongeren dat je slecht voelen ook kan oplossen met alternatieven, en niet enkel met medicatie.
Te jong begonnen
Slaapmiddelen zijn meer verslavend bij jongeren. Directeur Peleman zegt: “Ze zijn kleiner en lichter, waardoor de middelen sterker inwerken en de hersenontwikkeling kunnen verstoren.” Daarom is er ook een groot verschil in een lichte en zware dosis, na een tijd gaat je lichaam daar wel aan wennen en heb je meer effect van de zwaardere dosis.
