Alle 17-jarigen in België worden opgeroepen voor een vrijwillig militair dienstjaar. Minister van Defensie Theo Francken (NVA) stuurde hen een brief om jongeren te overtuigen kennis te maken met Defensie.
De uitnodiging moet 17-jarigen overtuigen om 12 maanden voltijds in dienst te gaan. In de brief wordt er een loon van minstens 2000 euro, maaltijdcheques, terugbetaling van medische kosten en gratis openbaar vervoer beloofd.
“Na een basisopleiding van 10 weken en een gespecialiseerde opleiding van één tot drie weken, worden de geselecteerde deelnemers vooral ingezet in beveiligingsopdrachten zoals het bewaken van havens, luchthavens, kerncentrales en belangrijke infrastructuur”, zegt Yves Huwaert, persverantwoordelijke van de militaire vakbond ACMP-CPGM.
Momenteel geldt er geen dienstplicht in België. Die werd opgeschort door toenmalig minister van Defensie Leo Delcroix in 1993. Wie vandaag bij Defensie werkt, doet dat uit eigen motivatie.
Dienstplicht
Dienstplicht of legerdienst betekent dat je verplicht een bepaalde tijd in het leger meedraait.
Er is een verschil tussen een opschorting en een afschaffing van de dienstplicht. Een opschorting betekent dat de dienstplicht nog bestaat, maar tijdelijk niet wordt toegepast. De overheid kan de dienstplicht weer invoeren als dat nodig zou zijn.
Bij een afschaffing van de dienstplicht wordt de wet helemaal verwijderd en kan het dus later niet meer toegepast worden.
0,38 procent
Hoewel meer dan 130.000 jongeren een brief ontvangen, kunnen uiteindelijk slechts 500 van hen effectief starten in 2026. Dat is 0,38 procent die effectief aan de slag mag. “Een van de belangrijkste elementen is de medische selectie. Je moet een goed en gezond gestel hebben en volledig drugsvrij zijn”, vermeldt Huwaert.
“Er zullen ook enkele fysieke voorwaarden zijn. Je hoeft geen topsporter te zijn, maar een basisconditie is een vereiste”, legt Huwaert uit.
Er wordt ook een psychotechnische proef afgenomen. Deze test is bedoeld om inzicht te krijgen in iemands cognitieve vaardigheden, persoonlijkheid en geschiktheid voor een militaire functie.
Groeifase
Door de huidige geopolitieke situatie is het nodig dat Defensie weer bloeit. “De afgelopen twintig jaar is het leger gekrompen, maar door de huidige situatie heeft de regering besloten dat Defensie versterkt moet worden”, legt Huwaert uit. “We hebben actieve beroepsmilitairen nodig en een reservekader dat in crisissituaties kan bijspringen.”
Als het verplicht is, doen veel jongeren het met tegenzin
De 17-jarige Esther Polspoel, studente Defensie en veiligheid van het Busleyden Atheneum in Mechelen, wil graag bij Defensie. “Mijn richting bereidt me goed voor. We leren omgaan met stiptheid, kritiek en samenwerken. Maar de opleiding is ook praktijkgericht; we gingen op een driedaagse bij Defensie en daar werden we echt behandeld als militairen.”
Zij ziet vooral positieve kanten aan het vrijwillig dienstjaar. “Het verlaagt de drempel om te kijken of Defensie bij je past.” Toch vindt ze het belangrijk dat het vrijwillig blijft: “Als het verplicht is, doen veel jongeren het met tegenzin.”
Volgens haar kan Defensie jongeren nog beter bereiken: “Op sociale media en campagnes tonen ze vooral missies maar uitleg over de opleidingen komt te weinig aan bod. Hoe lang ze duren of welke richting je daarna kan uitgaan, mag concreter.”
