De musicalfilm Wicked: For Good, het tweede deel van de Broadway-verfilming, is nu te zien in de cinemazalen. Ook een Vlaams ingesproken versie is in de zalen te zien. Achter zo’n gedubde variant schuilt een complex traject dat verder gaat dan enkel stemmen inspreken.
De tweedelige filmreeks is gebaseerd op de musical Wicked en biedt een nieuwe kijk op de gebeurtenissen vóór en tijdens het bekende verhaal De Tovenaar van Oz. Centraal staan de twee heksen uit het verhaal: Elphaba, de Boze Heks van het Westen, en Glinda, de Goede Heks. De eerste film, Wicked, ging november vorig jaar in première. In beide films wordt de stem van Elphaba vertolkt door actrice en zangeres Sandrine Van Handenhoven. De stemmenregie lag in handen van Govert Deploige, in opdracht van Sonhouse.
Castingproces
De casting gebeurde achter gesloten deuren. Het team van Sonhouse stelde zelf een shortlist op van acteurs en nodigde hen uit voor een auditie. De opnames gingen vervolgens naar een Amerikaans team dat wereldwijd alle dubbing beoordeelt en de definitieve stemmen goedkeurde.
Sandrine Van Handenhoven vertelt dat ze bijna geen auditie had gedaan voor de rol van Elphaba. “Toen ik de vraag kreeg, had ik het zo druk dat ik er geen tijd voor wou maken. Plots kreeg ik telefoon van mijn beste vriend en van Ianthe Tavernier (de Vlaamse stem van Glinda) die me aanmoedigden toch auditie te doen.”
De rol van Elphaba wordt gespeeld door Cynthia Erivo, een vrouw van kleur, net als Van Handenhoven. Regisseur Govert Deploige zegt dat ze daar bewust rekening mee houden: “Iemand van kleur heeft een heel ander stem geluid dan een wit persoon. Het is een goede zaak dat we daardoor verplicht worden ons palet aan acteurs en actrices uit te breiden. Die diversiteit is noodzakelijk, want we leven in een diverse wereld.”
“Ik wil dat mensen vergeten dat ze naar een gedubde versie kijken. Dat vraagt veel concentratie en dus extra tijd.”
Govert Deploige – stemregisseur
Vertaling
Deploige vertaalt zelf de films die hij regisseert. Dat blijft een uitdaging, zegt hij: “Bij liveaction moeten zinslengte, klanken en mondbewegingen perfect aansluiten op het beeld. Liedjes vertalen is extra lastig, omdat ze ook moeten rijmen.” Maar hij werkt er met veel plezier wat langer aan, “Ik wil dat mensen vergeten dat ze naar een gedubde versie kijken. Dat vraagt veel concentratie en dus extra tijd.”
Van Universal Pictures moest hij vertrekken vanuit de Nederlandse podiumversie van Wicked uit 2011. Daardoor bleef het iconische Defying Gravity ook in België Ik lach om zwaartekracht. Toch waren aanpassingen nodig, omdat de Nederlandse versie te ver afstaat van het Vlaams en het script intussen verouderd was.
Wicked staat bekend om zijn eigen taal, het Oziaans, waarin woorden zoals scandalous veranderen in scandalocious. Dat maakte vertalen volgens Deploige nog leuker: “Je maakt nieuwe woorden op basis van bestaande Nederlandse woorden, die toch verstaanbaar blijven. Bijvoorbeeld a clock tick werd een tikje van de klok.”
De zang
De nummers in Wicked en Wicked: For Good zijn technisch erg veeleisend. Ter voorbereiding volgde Van Handenhoven zanglessen. “Het nummer Onheil Door Goede Daden (No Good Deed) was voor mij de grootste uitdaging. Muzikaal is dat het hoogtepunt van de tweede film. De noten springen van hoog naar laag. Het gaat van ingetogen en klein naar fantastisch groots.”
Opvolging vanuit Amerika
Tijdens de opnames worden er gaandeweg Quality Control Scenes doorgestuurd naar het Amerikaanse team. Wanneer zij vinden dat er dingen aangepast moeten worden geven ze dat door. Zo kan het team in België verder bijsturen.
Quality Control Scenes (QC-scenes): Geselecteerde fragmenten uit een film of serie die worden gebruikt om de kwaliteit van de dubbing te controleren. Ze bevatten vaak technische uitdagingen om te beoordelen of de stemmen, vertaling, lip-sync en audiomix goed zijn.
Of het nu in Broadway-Engels of in het Vlaams is, in Oz telt maar één ding: het verhaal moet blijven betoveren.
