Zo’n 550 jeugdbewegingen in Vlaanderen hangen de Doemamee-vlag uit. Zo tonen ze dat ook een kind of jongere met een beperking kan aansluiten bij hun activiteiten. Doemamee is een initiatief dat jeugdbewegingen en ouders begeleidt op weg naar inclusiever jeugdwerk. Kristel Gevaert zoekt als projectmanager van Doemamee en codirecteur van Hart Voor Handicap mee naar tools en oplossingen om ieder kind te laten meespelen.
Waarom is het zo belangrijk dat kinderen met een beperking naar de jeugdbeweging kunnen gaan?
“Vroeger deden we ook projecten bij volwassenen, maar we voelden dat het dan eigenlijk te laat is. Volwassenen staan daar minder voor open. Wij gaan ervan uit dat inclusie al van jongs af aan begint. Als kinderen met en zonder een beperking samen opgroeien op school én in hun vrije tijd, dan gaan ze veel inclusiever met elkaar om. We willen geen nieuwe jeugdbeweging oprichten voor kinderen met een beperking, maar het verschil maken in bestaande structuren.”
“Kinderen met een beperking zitten constant in een klein wereldje van andere kinderen met een beperking, hun therapeuten en hun familie. Daarbij moeten de ouders vaak heel ver rijden met hun kind om ze naar een speciale school te brengen. Maar ook voor een gespecialiseerd vrijetijdsaanbod moeten de ouders soms grote afstanden overbruggen. Dat terwijl er misschien op een kilometer van hun huis een leuke jeugdbeweging is. Wij willen dat die kinderen en jongeren een leven krijgen in de buurt waar zij wonen. Dat ze daardoor hun grenzen verleggen, nieuwe dingen leren en gewone vrienden maken. Ook al kunnen ze niet met alles meedoen zoals andere kinderen, ze horen erbij.”
“Het is niet alleen belangrijk voor de kinderen met een beperking, maar ook voor de leeftijdsgenoten en leiding. Als ze in de jeugdbeweging leren hoe ze iemand kunnen helpen met een fysieke beperking, gaan ze daar later beter mee om.”
Hoe begeleiden jullie jeugdbewegingen om meer inclusief te worden?
“We hebben eerst gezocht naar lokale groepen waar kinderen met een beperking al gewoon meededen met de werkingen. Zo probeerden we ook andere groepen te overtuigen. ‘Als het bij een andere groep een succes is, kan dat bij jullie ook lukken.’ Daar hebben we een symbool aan gegeven: de Doemamee-vlag. Zo kunnen jeugdbewegingen aantonen dat ze ook kinderen met een beperking met open armen ontvangen. Op dit moment zijn er 550 jeugdbewegingen van de 2500 die de vlag uithangen. We bieden ondersteuning aan die groepen. Samen met hen bekijken we hoe ze bijvoorbeeld een kind met het syndroom van Down of autisme het best kunnen begeleiden.”
“Op onze website staan vragen die je kan stellen als er een nieuwe ouder van een kind met een beperking komt aankloppen. Je vindt er ook aangepaste spelletjes met informatie. Denk bijvoorbeeld aan een A- en B-programma voor kinderen met autisme. Dan kunnen zowel de kinderen met een beperking als de kinderen zonder bepalen of ze kiezen voor een rustig of voor een avontuurlijk programma. Jeugdbewegingen kunnen eventueel een tent ombouwen tot een rustige snoezelruimte. We hebben veel tips en tricks waarmee de groepen aan de slag kunnen gaan.”
Is er vooral twijfel bij de ouders om hun kind naar de jeugdbeweging te laten gaan?
“Ouders hebben vaak schrik om hun kind met een beperking naar de gewone jeugdbeweging te brengen. Ze zijn bang dat hun kind wordt gepest of dat het niet de juiste zorg en ondersteuning krijgt die het in een gespecialiseerde voorziening wel krijgt. Daar gaan wij werk van maken. We tonen aan de ouders dat ze geen schrik moeten hebben. Veel leiders en leidsters studeren orthopedagogie, zij weten perfect hoe ze met een beperking moeten omgaan.”
“We willen de kloof tussen de ouders en de jeugdbeweging dichten. Veel groepen zijn er nu klaar voor, maar er gaan nog niet zoveel kinderen met een beperking. We hopen dat we die cirkel kunnen rondmaken door ouders te overtuigen dat het perfect mogelijk is.”
“Het zou veel leuker zijn voor kinderen met een beperking om ook vrienden voor het leven te maken. Net zoals andere kinderen dat doen. Hoe meer kinderen met een beperking naar de jeugdbeweging gaan, hoe minder ze alleen tussen de andere kinderen zitten. Dat is ons toekomstbeeld: een evenwichtige verhouding tussen kinderen met en zonder beperking.”
Wil je meer weten over inclusie? William Boeva is ambassadeur van Hart voor Handicap en vertelt erover in een interview met De Standaard.
