Het aantal vrouwen dat ADHD-medicatie gebruikt is op drie jaar tijd met 18,5 procent gestegen. Dat blijkt uit cijfers van het RIZIV. Wie aan ADHD denkt, heeft vaak het typische beeld van het drukke jongetje voor zich. Maar dat stereotype is niet representatief voor vrouwen met ADHD of ADD, vertelt Wendy de Pree, psycholoog en gedragstherapeute.
Typische kenmerken voor ADHD zijn concentratieproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit. “Bij vrouwen zit die onrust vaker vanbinnen. Een heel druk hoofd, veel piekeren, moeilijk kunnen stoppen met nadenken en snel overprikkeld geraken”, zegt de Pree. “Het is niet omdat het minder opvalt dat het minder erg is. Als vrouwen een ADHD-diagnose krijgen, is dat een bevestiging dat ze zich niet aanstellen. Ze zijn niet te gevoelig of lui. Het ligt niet aan hen dat ze altijd de sleutels kwijt zijn. Het is geen karakterprobleem.”
Drukke jongens, brave meisjes
Lucie Dael is 20 jaar en studeert in Antwerpen. Toen ze 10 was, kreeg ze de diagnose ADD. Lucie heeft drie broers, waarvan er één ADHD heeft. Bij hem was de diagnose al op zijn zevende gesteld. “Mijn broer had heel veel energie waar hij geen blijf mee wist, dus dat viel veel harder op. Ik was gewoon het meisje dat altijd naar buiten keek en niet oplette.”
Wat is het verschil tussen ADD en ADHD? ADD en ADHD zijn beide ontwikkelingsstoornissen die concentratieproblemen veroorzaken. Het verschil zit hem in de letter H van ADHD, die staat voor hyperactivity. Mensen met ADHD vertonen vaak impulsief en onrustig gedrag. Bij mensen met ADD zit die hyperactiviteit eerder in hun hoofd. Als je ADD hebt, kom je vaak rustig en dromerig over.
“Bij jongens met ADHD zie je het klassieke, drukke gedrag. Meisjes met ADHD keren zich meer naar binnen. Dat wordt dan bestempeld als verlegen en dromerig. De maatschappij verwacht dat alle meisjes braaf, georganiseerd en empathisch zijn. Dat willen meisjes met ADHD dan compenseren met perfectionisme, met anderen pleasen. Daardoor denken mensen dat het niet zo erg is”, legt Wendy de Pree uit.
Leven in een wereld die niet is afgestemd op jouw brein
Onze wereld is niet afgestemd op de werking van het AD(H)D-brein. Overdag 7 uur achter de schoolbanken en ‘s avonds leren voor een toets. Voor een ADD’er is dat heel vermoeiend, vertelt Lucie. “Een hele dag op een stoel zitten en luisteren was al uitputtend. Dan kwam ik thuis en moest ik nog studeren. Ik had daar geen energie meer voor over. In het middelbaar had ik me erbij neergelegd dat ik niet zo slim was, terwijl dat eigenlijk niets te maken heeft met je intelligentie. Het systeem werkte gewoon niet voor mij.”
“Tijdblindheid is ook een typisch ADHD-trekje”, vertelt de Pree. “Mensen zeggen dan wel eens dat je gewoon een timer of klokje moet gebruiken en dat het dan veel beter gaat. Maar dat is net het ding met ADHD: je vergeet dat je het klokje hebt.” Voor Lucie is dit herkenbaar: “Ik kan tijd echt niet goed inschatten. Andere mensen vinden vijf minuten niet zo lang, maar voor mij is dat een zee van tijd. Daardoor kom ik vaak te laat.”
Niet enkel kommer en kwel
Nu neemt Lucie enkel nog medicatie tijdens de examens, maar ook zonder hulp van medicatie kunnen AD(H)D’ers zich goed focussen. “Een voordeel van ADHD en ADD is dat je, volledig uit jezelf, in een hyperfocus kunt gaan. Dan kan je een uur jezelf volledig verliezen in iets. Zo krijg ik soms opeens de neiging om heel mijn kamer op te ruimen aan één stuk door.”
“Je kunt je snel aanpassen aan anderen. Het is voor mij altijd gemakkelijk geweest om nieuwe vrienden te maken. Verder is ook de creativiteit heel leuk. Je kunt je echt inleven in iets. Zeker als ik leidinggeef op de scouts is dat supertof”, vertelt Lucie. Een leven met AD(H)D kan chaotisch zijn, maar brengt ook mooie dingen met zich mee.
