Gevangenis

Zijn nieuwe gevangenissen de oplossing voor overbevolking: “De extra capaciteit wordt al snel opnieuw ingevuld”

Hoe staat het met de nieuwe gevangenissen en waarin verschillen ze van de oude? Tijdens de Nationale Tiendaagse van de Gevangenis wordt aandacht gevraagd voor de situatie in de Belgische gevangenissen. Voormalig directeur in meerdere gevangenissen Hans Claus geeft zijn kijk op de huidige situatie.

Welke veranderingen zijn er in de nieuwe gevangenissen tegenover de oude? 

“De grootste veranderingen situeren zich op hygiënisch vlak. De oude gevangenissen zijn op dat gebied vaak verouderd en uitgeleefd. De nieuwe gevangenissen zijn daarentegen voorzien van alle elementaire comfort, zoals een toilet, lavabo en een eigen doucheruimte in de cel. 

Ook de algemene inrichting van de gebouwen is veranderd. De nieuwe gevangenissen zijn energiezuiniger gebouwd, bijvoorbeeld door warmte te recupereren. Daarnaast zijn er meer ruimtes voorzien voor opleidingen en begeleiding, onder andere in de vorm van ateliers.” 

Wat betekenen die veranderingen voor gedetineerden? 

“Structureel is er eigenlijk weinig veranderd. Iedereen krijgt nog steeds een eigen cel, die naast elkaar worden geplaatst en op elkaar gestapeld. 

Toch valt de beleving van gedetineerden in die nieuwe gebouwen vaak tegen. Zelfs als ze vandaag zouden mogen kiezen tussen de Begijnenstraat in Antwerpen, een oude gevangenis, en Haren, een nieuwe gevangenis, dan kiezen ze voor de Begijnenstraat. 

Dat komt doordat er in de nieuwe gevangenissen meer afstand is tussen de mensen, onder andere door de toenemende digitalisering. De vervreemding en het isolement zijn er veel groter dan in de oude gevangenissen. Dat is toch een belangrijk minpunt, want de mens is in de eerste plaats een sociaal wezen. Als dat sociale contact wegvalt, heeft dat grote gevolgen. 

Bovendien liggen de nieuwe gevangenissen buiten de stadskern en zijn ze moeilijk bereikbaar voor bezoekers. Daardoor wordt het voor de sociale kring van gedetineerden ook moeilijker om hen te bezoeken.” 

Zorgen de nieuwe gevangenissen voor voldoende extra plaatsen om de overbevolking structureel aan te pakken? 

“Nee, dat is ondertussen duidelijk gebleken.  In het jaar 2000 hadden we 8.000 gedetineerden voor 7.000 cellen. We hebben ondertussen 11.000 cellen, maar 13.000 gedetineerden. 

Het uitbreiden van de capaciteit lost de overbevolking dus niet op. Zodra er nieuwe plaatsen bijkomen, ontstaat er namelijk een aanzuigend effect: de extra capaciteit wordt al snel opnieuw ingevuld. Bijbouwen is daarom geen structurele oplossing. 

Overbevolking kan je enkel inperken door de bestaande capaciteit rationeel te gebruiken. Daarbij moet je rekening houden met het aantal beschikbare plaatsen bij het uitspreken van straffen en bij het bepalen van de duur van voorhechtenissen. “ 

Wat zal er gebeuren wanneer de nieuwe gevangenis haar maximale capaciteit bereikt? 

“De nieuwe gevangenissen zitten vandaag al boven hun voorziene capaciteit. Er worden extra bedden bijgeplaatst, waardoor de kosten verder oplopen. 

Dat komt doordat de nieuwe gevangenissen via een publiek-private samenwerking zijn gebouwd. De gebouwen blijven de eerste 26 jaar eigendom van een privébedrijf. De overheid betaalt om ze te gebruiken, maar moet zich daarbij aan bepaalde normen houden. Wanneer de gevangenis intensiever wordt gebruikt dan oorspronkelijk afgesproken, bijvoorbeeld door extra gedetineerden onder te brengen, moet de overheid een meerprijs betalen. Het gebouw slijt daardoor immers sneller. 

Op die manier zorgt de overbevolking niet alleen voor extra druk op de gevangenissen, maar ook voor bijkomende financiële kosten.”

Wil je dat anderen dit ook lezen? Deel!

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.

More Stories
Jazztrompettist Chad McCullough treedt op in AMOR
Jazztrompettist Chad McCullough stelt nieuw album voor in AMOR