Amsterdam is een wereldstad en dat is steeds meer te zien aan het stijgende aantal toeristen. Het is een populaire trekpleister en de bezoekcijfers doen het al jaren goed, maar is dit niet een beetje te veel van het goede? Toerisme levert Amsterdam economische voordelen op, al brengt het zeker ook nadelen met zich mee. Deze wegen zwaar op tegen de voordelen. Volgens de afdeling Onderzoek & Statistiek Amsterdam werd voor 2024 verwacht dat de overnachtingen tot een maximum van 25,4 miljoen toeristen kan stijgen. Dat weegt op de 1 miljoen inwoners die Amsterdam telt in 2024. Het massatoerisme legt een felle druk op de leefbaarheid van de stad. De stad lijkt te evolueren naar een soort attractiepark dat is ingericht naar de wensen van de bezoeker, eerder dan naar het leven van de bewoner.
De weg naar een ‘cruiseschipvrij’ Amsterdam
Wat eerder als ‘goed voor de lokale economie’ werd ervaren, lijkt nu een keerpunt te bereiken. Eerst en vooral zijn cruiseschepen in Amsterdam erg populair. Ze brengen dagelijks duizenden bezoekers naar de stad. De cruises hebben een grote invloed, aangezien ze vervuilend zijn en zorgen voor nog meer binnenstromend toerisme. Politieke partij D66 is tegen dit soort schepen in het centrum. Het gemeentebestuur heeft het plan om het centrum vanaf 2035 geheel ‘cruiseschipvrij’ te maken. De radicale oplossing die zij voor ogen hebben, is het wegnemen van de cruiseterminal in de stad. Deze Passenger Terminal Amsterdam (PTA) bevindt zich nu nog vlak bij het station Amsterdam Centraal.
Vanaf 2026 is er een nieuwe maatregel die de hoeveelheid cruiseschepen die mag aanmeren aan de terminal van 190 naar een maximum van 100 moet gaan. Voor het jaar 2027 is ook beslist dat alle boten in de terminal uitsluitend van walstroom gebruik mogen maken.
De toenemende toeristenbelasting
Een andere poging van Amsterdam om minder toeristen te lokken, is het verhogen van de toeristenbelasting. Toeristen betalen dit jaar 12,5 procent van hun overnachtingsprijs aan deze belasting. Amsterdam is reeds een van de grootsteden met de hoogste toeristenbelasting. Deze bijkomend verhogen, lijkt voornamelijk voor wethouder Mbarki voorlopig nog een stap te ver. Hoewel deze maatregel essentieel is voor het behoud van het evenwicht tussen toerisme en leefbaarheid, kan het de uitgaven in de horeca, winkelstraten en musea verlagen.
Een strenger beleid omtrent vakantieverhuur
Ook het groeiende aantal vakantieverhuurwoningen – vooral in het centrum en in de Oude en Nieuwe Pijp – bezorgt veel Amsterdammers kopzorgen. De maatregel die het gemeentebestuur hiertegen neemt, moet dit opnieuw in goede banen leiden. Vanaf april 2026 mogen inwoners van Amsterdam hun woning nog slechts vijftien nachten per jaar verhuren. Volgens Elise Moeskops, raadslid van D66, zou deze maatregel bewoners kunnen helpen om zich weer écht thuis te voelen in hun eigen buurt.
Ander soort toeristen
Amsterdam wil met zijn beleid tegen overtoerisme niet alle toeristen verjagen, maar wil een ander soort toeristen aantrekken. Voornamelijk het historisch centrum van de stad krijgt dagelijks te maken met de zogenaamde ‘feesttoeristen’. Deze zorgen voor overlast, onder meer door openbare dronkenschap, sluikstorten en geluidshinder. Vooral het sluikstorten zorgt ervoor dat het karakteristieke stadsbeeld van Amsterdam verloren lijkt te gaan. In december 2024 kwamen bewoners reeds op straat tegen de bouw van het nieuwe hotel ‘the Diamond’ op het Leidseplein. Volgens Dingeman Coumou, initiatiefnemer van het platform ‘Het is Genoeg XXX’, is dit “weer een van die vreselijke hotels, die nog meer toeristen trekken en er niet uitzien”. Amsterdam wil plaatsmaken voor kwaliteitstoeristen: toeristen die langer blijven, meer musea bezoeken en meer bijdragen aan de economie.
Om het feesttoerisme in toom te houden, heeft het stadsbestuur al een stevige maatregel genomen voor de horeca. In het weekend moeten restaurants en snackbars niet meer om 03.00 uur, maar om 02.00 uur de deuren sluiten.
Evolutie naar het I-criterium
Waar actiegroepen zoals ‘Het is Genoeg XXX’ ook voor pleiten, is de invoering van het ingezetenencriterium, ofwel het I-criterium. Volgens het criterium mogen alleen personen met de Nederlandse nationaliteit cannabis kopen. Zo worden jongeren die enkel naar Amsterdam komen om te blowen, minder aangetrokken.
Zou Amsterdam door deze maatregelen opnieuw leefbaar kunnen worden? De stad hoopt op deze manier de onrust te kunnen herstellen.
