Rotterdam en Antwerpen strijden samen tegen een van de grootste criminele netwerken van Europa. De havens van beide steden vormen cruciale knooppunten voor de import van drugs. Dit probleem blijft groeien en heeft diepe invloed op zowel de havens als de gemeenschappen eromheen.
Willeke Tersteeg, projectsecretaris bij Port Alliance, die zich inzet tegen de schadelijke effecten van drugsgebruik, legt uit: “De havens van Rotterdam en Antwerpen zijn beide grote doorvoerpunten voor drugs. Dit probleem is groter dan alleen lokale overlast. Het is een grensoverschrijdend vraagstuk.”
Een gedeeld probleem
Rotterdam is niet alleen de grootste haven van Nederland, maar ook een van de drukste van Europa. De stad heeft te maken met een enorme stroom illegale goederen, waaronder drugs. Hetzelfde geldt voor Antwerpen. Samen zijn de twee steden belangrijke schakels in het wereldwijde drugsnetwerk. “We kunnen de problematiek niet vanuit één stad benaderen. Het is een Europees probleem. Rotterdam en Antwerpen staan in dezelfde strijd, maar ze moeten samenwerken om effectiever te zijn”, zegt Tersteeg.
De havens vormen een logistiek centrum voor criminele netwerken. De enorme schepen die dagelijks in- en uitvaren, laden en lossen honderden containers. Sommige containers bevatten legale goederen, maar vaak worden ze ook gebruikt om drugs te verbergen. Dat maakt de controle een stuk lastiger. “Het is letterlijk een naald in de hooiberg. Hoe zorg je ervoor dat je elke container controleert zonder de stroom van legale goederen te verstoren? Dat is de uitdaging”, zegt Tersteeg.
Investeren in technologie
De afgelopen jaren is er in Rotterdam, maar ook in Antwerpen, fors geïnvesteerd in technologie om de doorstroom van drugs te stoppen. De innovaties op het gebied van handhaving zijn indrukwekkend, maar de vraag is of ze genoeg zijn om het groeiende probleem daadwerkelijk te keren.
Een van de belangrijkste ontwikkelingen zijn de scanners met röntgenstraling. Deze zijn in staat om de meest verborgen drugs in containers te detecteren. Dit helpt de douane om verdachte ladingen snel te identificeren. Maar er zijn ook beperkingen aan. “De scanners zijn goed in het detecteren van bepaalde stoffen, maar ze kunnen niet alles vinden. Veel criminele netwerken worden steeds creatiever in het verbergen van drugs. Ze gebruiken vloeistoffen of gasflessen om de drugs te camoufleren. Dit maakt het voor de scanners moeilijker”, legt Tersteeg uit.
Naast het gebruik van scanners is Rotterdam ook begonnen met het inzetten van drones om de havens te monitoren. Deze kunnen verdachte activiteiten snel in kaart brengen en real time beelden doorsturen naar de meldkamer, wat de snelheid van de interventie vergroot. Toch zijn er ook beperkingen. “Drones kunnen veel zien, maar ze kunnen niet overal tegelijk zijn. Ze kunnen wel een aanvulling zijn, maar ze zijn geen oplossing op zich”, voegt Tersteeg eraan toe.
Grenzen aan technologie
Er is ook gewerkt aan software die verdachte patronen in vrachtverkeer en scheepsbewegingen detecteert. Deze systemen maken gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om onregelmatigheden op te sporen. Ze controleren routewijzigingen, afwijkende aankomsttijden of containers die meerdere keren gecontroleerd zijn zonder reden. “AI kan ons helpen snel te reageren op verdachte situaties, maar het blijft belangrijk om menselijke controle te behouden. Technologie is een hulpmiddel, geen vervanging van ervaring en gezond verstand”, benadrukt Tersteeg.
Terwijl Rotterdam en Antwerpen fors investeren in nieuwe technologieën, blijven er uitdagingen. De drugsmarkt verandert continu. Waar één systeem falen vertoont, komt er snel een ander in de plaats. “We moeten realistisch zijn. Technologie alleen gaat het niet oplossen. Er is een grotere infrastructuur van criminaliteit waar we tegen vechten, en die is moeilijk te bestrijden met alleen technische middelen.”
De weg vooruit
De vraag of de huidige aanpak van Rotterdam en Antwerpen voldoende zal zijn om de drugshandel daadwerkelijk te stoppen, blijft open. De maatregelen zijn ambitieus, maar de strijd is nog lang niet gewonnen. Tersteeg sluit af met een kritische opmerking: “We doen wat we kunnen, maar we moeten blijven zoeken naar effectievere manieren om de handel in drugs in de havens te stoppen. Het is een lange strijd, maar we mogen de hoop niet verliezen.”
Auteurs | Wannes Verbelen, Tom Hens, Ali Ramadanovski, Emile van Opdorp, Robbe Aerts en Vik Mertens
