In 2023 migreerden ruim 194 000 mensen naar België. Zo blijkt uit cijfers van Statbel. Maar achter die cijfers, schuilen persoonlijke verhalen van hoop, heimwee en keuzes. Zo is het verhaal van Miroslav Enev, 19 jaar uit de stad Silistra in Bulgarije, er één van.
Twee weken vakantie
In de zomer van 2016 landde de elfjarige Miroslav in België voor wat een korte vakantie zou zijn. Twee weken Limburg, op bezoek bij zijn ouders die er al werkten en woonden. Hij had zijn thuisland Bulgarije nog maar net goed leren kennen. Maar toen hij tijdens die vakantie een meisje leerde kennen dat hem rondleidde in de stad, raakte hij in de ban van het leven in België. “Het was mooi. Ik dacht: dit is wat ik wil. En ik bleef,” zegt Miroslav nu, acht jaar later. Zijn vrienden in Bulgarije waren verdrietig, maar begrepen zijn beslissing. “Natuurlijk vonden ze dat niet leuk, maar ze begrepen mij. We houden nog steeds contact en ik ben dankbaar voor hun begrip en loyaliteit.”
Cultuur schok
Aanpassen aan België was niet vanzelfsprekend voor Miroslav. “Bulgaren zijn meer open van karakter. Hier lijkt het soms alsof je zelfs voor een koffietje weken op voorhand moet afspreken. In Bulgarije kom je gewoon langs. Die spontaniteit mis ik.” Om zich thuis te voelen, zocht Miroslav andere Bulgaren op. Op zijn achttiende richtte hij de traditionele Bulgaarse dansgroep ‘Ritmi’ op in Limburg. “Het is meer dan een dansgroep. Het is een gemeenschap. Mijn anker. Zo blijf ik toch een beetje verbonden met mijn roots.”
De terugkeer
Toch besliste Miroslav onlangs om terug te keren naar Bulgarije. Niet uit teleurstelling, maar uit overtuiging. “Ik ben dankbaar voor alles wat België me gaf. Maar ik geloof dat ik mijn vaardigheden beter in Bulgarije kan inzetten. Het land heeft jonge, capabele mensen nodig.” Zijn terugkeer wordt met enthousiasme onthaald door familie en vrienden daar. “Ik heb veel gemist, feesten, familie, mijn nichtje die nu volwassen is. Maar ik kies ervoor om dankbaar te zijn.”
Waarom terug?
Veel Bulgaren in het buitenland begrijpen zijn keuze niet. “Sommigen fronsten. Ze vroegen zich af waarom ik zou teruggaan. Maar ik weet dat dit het juiste pad is. Ik voel dat ik hierin Gods zegen heb ontvangen.” Hij heeft geen illusies over het leven dat hij achter zich laat — of dat wat hem te wachten staat. “Als ik was gebleven, werkte ik nu misschien voor 400 euro per maand. Daar ga ik niet voor terug. Ik heb een plan. En ik geloof erin.”Een plan B? Dat overweegt hij niet. “Ik wil alles geven aan plan A.”
Wat erna?
Miroslav kijkt uit naar zijn terugkeer en het nieuwe begin in Bulgarije, maar laat ook een leven achter dat hij de voorbije acht jaar in België heeft opgebouwd. “Natuurlijk laat ik hier mensen achter, maar in tijden als deze, met sociale media, hoef ik me geen zorgen te maken over verwaterende relaties.” Over zijn dansgroep klinkt hij hoopvol: “Ik vertrouw erop dat de mensen daar het verderzetten en mijn werk voortdragen. Ik kom zeker ook terug, dit is geen vaarwel.”
Thuis, maar vreemd
Toch verwacht Miroslav dat zijn terugkeer ook moeilijk wordt. “Ik zal me daar soms nieuw voelen. Acht jaar is veel. Maar ik zie het als een nieuwe start. Ik kan niet wachten om terug te keren, uit te ademen, en opnieuw te beginnen.” Op 31 juni stapt hij op het vliegtuig. Eén enkele vlucht. Geen retour.
Het verhaal van Miroslav is niet uitzonderlijk. In 2024 keerden volgens cijfers van Fedasil meer dan 3200 mensen vrijwillig terug naar hun land. Dat was een stijging van 11% ten opzichte van het voorafgaand jaar. Ook Nurhan, ook uit Bulgarije en Nour Sweid uit Syrië overwegen een terugkeer.
