De Sint-Katharinakerk op het Kiel in Antwerpen krijgt een tweede leven als klimzaal. Andere kerken in Vlaanderen veranderen in winkelcentra, restaurants of sportzalen. Elke gemeente moet in 2025 een kerkenbeleidsplan hebben waarin elke kerk een toekomstbestendige functie krijgt. Ruben Willaert werkt bij Herbé, een bedrijf dat gespecialiseerd is in het herbestemmen van complexe erfgoedprojecten.
Hoe beslissen jullie samen met de gemeente wat er met een kerk gebeurt?
“Je kan niet zomaar een functie toewijzen aan een kerk. Er moet rekening gehouden worden met het kostenplaatje en met de noden van de omgeving. Dat zijn de mensen die rond de kerk wonen of in het dorp. Zij hebben een beter zicht op wat het dorp nodig heeft. Wij bekijken vervolgens of het een waardevolle invulling is en of het project winstgevend is voor de investeerder. Uiteindelijk draait het allemaal rond het budget. Er zijn niet veel mensen die een gebouw kopen en zeggen dat het niets hoeft op te brengen.”
Welke restricties zijn verbonden aan het herbestemmen van een kerk?
“De meeste besturen leggen restricties op. Zij zeggen dan bijvoorbeeld dat ze niet willen dat er een dancing in de kerk komt of “onzedige” zaken. In 99% van de gevallen leggen besturen wel beperkingen op, maar er bestaan geen algemene regels. Een kerk is een ontmoetingsplaats voor mensen en dat willen de bezitters van de kerk graag zo houden. Het moet dus vaak een openbare functie blijven, maar net die functies brengen niet veel op. Twee jaar geleden sprak ik met een zuster over de herbestemming van een kerk die ze bezat. Zij zei dat er zelfs een seksshop in mocht komen zolang het maar voldoende geld opbracht om de kerk in leven te houden. Het was een heel open en ruimdenkende zuster die goed begreep hoe moeilijk het is om een kerk te herbestemmen.”
