De Vlaamse regering wil het systeem van persoonsvolgende budgetten hervormen voor mensen met een beperking. Tegen het einde van de legislatuur is er 478 miljoen euro extra voorzien, maar individuele budgetten zijn niet gegarandeerd. Actiegroepen waarschuwen voor groeiende wachtlijsten en te weinig overleg.
De regering geeft een nieuwe definitie aan handicap-specifieke zorg. Deze nieuwe definitie betekent dat een deel van de huidige ondersteuning wegvalt. Mensen die kunnen werken krijgen minder hulp.
Voor dove mensen valt dit zwaar. Sommigen hebben al te weinig tolkuren, en hun budget dreigt nog verder te worden ingekort. Tolk Vlaamse Gebarentaal Mila Bervoets maakt duidelijk dat er een probleem is: “Kwetsbare groepen mogen niet het eerste slachtoffer zijn van besparingen.”
Hoe werkt een tolkbudget voor doven?
“Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) biedt verschillende tegemoetkomingen en budgetten op maat van personen met een handicap. Dit is persoonlijk. Dit gaat over onder andere verblijfs- en vervoerskosten, assistentie en een tolk.”
“Verder krijgen doven een aantal tolkuren per jaar. Die uren worden betaald door de overheid. Er zijn verschillende soorten uren. L-uren zijn voor het dagelijks leven, zoals de dokter of oudercontacten. Die komen via het VAPH. Sinds 2020 krijgen doven 80 L-uren per jaar. Doofblinde mensen krijgen 220 uren. Er zijn ook A-uren voor werk, via de VDAB. Dat is ongeveer 30 procent van de werktijd. S-uren zijn voor solliciteren. O-uren zijn voor school en komen via AGODI.”
“Doof Vlaanderen vraagt al jaren om meer tolkuren en ondersteuning van de overheid”
Mila Bervoets, tolk Vlaamse Gebarentaal
Is dat genoeg volgens jou?
“Voor sommige mensen wel, voor andere niet. Het hangt sterk af van de persoon. Sommige doven kunnen goed lezen en schrijven. Zij hebben minder tolkuren nodig. Andere mensen hebben veel meer ondersteuning nodig, ook in andere vormen dan tolkuren. Doof Vlaanderen vraagt al jaren om meer tolkuren en ondersteuning van de overheid.”
Wat als de uren op zijn voor het einde van het jaar?
“Dan moeten mensen zelf een tolk betalen. Dat kost ongeveer 54 euro per uur. Dat is voor veel doven niet haalbaar. Ze hebben vaak al minder goed betaalde jobs. Mensen trekken zich dan terug. Ze blijven thuis. Zeker bij medische afspraken is dat gevaarlijk. Denk aan kanker of complexe behandelingen. Zonder tolk begrijp je dat niet goed.”
Wat vind je van de plannen van de regering?
“Ik maak me zorgen. Kwetsbare mensen mogen niet het eerste slachtoffer zijn van besparingen. Wie het al moeilijk heeft, mag niet nog minder hulp krijgen. Voor onder andere doven dreigt het net moeilijker te worden.”
Wat moet dringend veranderen?
“Er moeten meer tolken komen. De overheid moet daarin investeren. Ook Vlaamse Gebarentaal moet meer aangeboden worden in onderwijs. Als meer mensen dat leren, is er minder druk op tolkuren. Dat helpt iedereen.”
