Grote wiskundige problemen, waar onderzoekers zich al jaren het hoofd over breken, worden plots bijna volledig opgelost en uitgeschreven. Artificiële intelligentie (AI) zorgt voor doorbraken, maar dat klinkt ook alsof wiskundige onderzoekers steeds vaker overbodig worden. Volgens wiskundeprofessor aan de Universiteit van Gent Tom De Medts is er vooral een verschuiving in de functie van onderzoekers.
Manager
AI kan nog niet alles. Een duidelijke vraag of een bestaand probleem kan AI oplossen alsof het jaren onderzoek heeft gedaan. Het is dan weer minder sterk in de beoordeling van het nut van onderzoeken. “AI zal na een oplossing niet direct nieuwe relevante vragen voorstellen. Daar zal de mens nog veel moeten bijsturen. Je krijgt dan een soort managersrol.”
Ben Stoffels, die twee maanden geleden aan zijn doctoraat in de wiskunde in Gent begon, hoeft niet meteen voor zijn job te vrezen. “Er zullen altijd mensen zijn die resultaten moeten interpreteren en begrijpen. Een baanbrekende uitkomst heeft geen enkel nut als niemand het begrijpt.”
Hij gebruikt zelf ook af en toe AI in zijn onderzoek. “Ik gebruik het vooral om dingen na te lezen, maar ook om tussenstappen in de papers van andere onderzoekers beter te begrijpen.”
Ook professor De Medts ziet het nut er zeker van in: “Berekeningen die met de hand veel langer zouden duren, kan AI efficiënter en sneller. Verder gebruik ik het om verbanden te leggen over onderzoek waar ik zelf niet direct aan zou denken.”
Promotie
De modellen van Anthropic losten al vaker grote problemen op. Volgens Ben Stoffels zijn dat vooral promotiestunts omdat AI-bedrijven willen aantonen hoe indrukwekkend hun modellen zijn. “Ze zoeken een moeilijk en bekend probleem, dat al vaker media-aandacht kreeg, en proberen het op te lossen. Ze willen bewijzen hoe sterk hun model is en kiezen daarom oude en belangrijke problemen.” Professor De Medts merkt positieve effecten van de media-aandacht: “We hebben het hoogste aantal inschrijvingen sinds zo’n tien jaar. Dat komt ook omdat studenten al die media-aandacht oppikken en merken dat wiskunde nog een heel actief onderzoeksdomein is.”
Anthropic is een Amerikaans bedrijf dat kunstmatige intelligentie ontwikkelt. Het is voornamelijk bekend van Claude, een chatbot die vergelijkbaar is met ChatGPT.
AI: ai…
Sinds een jaar kan AI steeds meer en steeds vaker foutloze onderzoeken uitvoeren. Maar aan al die vooruitgang zit een keerzijde. “Sommige onderzoekers publiceren plots twee of drie keer per week een artikel, dat dan voor 95% door AI is geschreven. Die vervuilen het wiskundelandschap.” De artikels zijn inhoudelijk niet verkeerd, maar zijn minder samenhangend en gebruiken moeilijke termen, waardoor het artikel ingewikkelder lijkt dan het hoeft te zijn. “Dat noemen wij AI-slop.”
Puzzel
Professor De Medts raadt dan ook aan om de controle over AI in handen te blijven nemen. “Je moet je kop niet in het zand steken, AI is er nu eenmaal en we moeten ermee leren omgaan.” Artificiële intelligentie zal dus het leuke werk dus niet meteen vervangen, zolang je actief blijft nadenken.
Ben Stoffels is opgelucht dat hij het mooie aan wiskunde kan blijven doen. Tot een duidelijke conclusie komen is een gevoel dat voor veel voldoening zorgt: “Het is een beetje zoals een puzzel, die maak je ook niet om het eindresultaat te zien, die maak je om te puzzelen.”
