Het aantal seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) zoals chlamydia, gonorroe en syfilis is de laatste tijd sterk gestegen volgens het Vlaamse expertisecentrum voor seksuele gezondheid Sensoa. Seksuoloog Thomas Vanmechelen bevestigt dat er verschillende factoren een rol spelen in deze toename.
Een belangrijke reden waarom er meer soa’s worden vastgesteld is omdat er nu ook meer getest wordt. Dit leidt tot een toename van het aantal gedetecteerde gevallen. Chlamydia is de meest voorkomende soa in België, met 218 diagnoses per 100.000 inwoners in 2023. Een stijging van 8 procent ten opzichte van 2022.
Meer datingapps, meer partners
Een andere grote factor is de manier waarop mensen tegenwoordig relaties en seksuele contacten aangaan. Via datingapps leren mensen sneller andere vrijgezellen kennen. Daardoor komt het volgens Vanmechelen vaker voor dat mensen van seksuele partner wisselen. Hoe vaker iemand van seksuele partner wisselt, hoe groter de kans dat er een soa optreedt.
“Mij gebeurt dat toch niet” of “Ik ben altijd gezond gebleven, dus het zal wel goed gaan.” vertelt Tom*
Condoommoeheid
Een van de nieuwe trends die nu speelt, is condoommoeheid. Dit houdt in dat mensen weinig of helemaal geen condooms meer gebruiken tijdens seks. Dit komt door verschillende redenen. Veel mensen hebben nog nooit een soa opgelopen, waardoor ze denken dat ze weinig tot geen risico lopen. Daardoor krijgen ze het gevoel dat ze zich geen zorgen moeten maken over het gebruik van condooms.
“Mensen denken veel te vaak: ‘Mij gebeurt dat toch niet’ of ‘Ik ben altijd gezond gebleven, dus het zal wel goed gaan’, zo dacht ik ook”, getuigt ex-chlamydia patiënt Tom.
Vanmechelen geeft mee dat er een misverstand bestaat dat condooms alleen nodig zijn om zwangerschap te voorkomen. “Veel mensen denken dat ze geen condoom nodig hebben als ze de pil gebruiken. Dit is niet waar, omdat de pil niet beschermt tegen soa’s. Condooms zijn de enige manier om je te beschermen tegen zowel zwangerschap als soa’s.”
Door de vooruitgang in de medische wereld denken mensen minder vaak aan de risico’s van het oplopen van een soa. Daardoor zijn mensen minder voorzichtig zijn en er soms zelfs voor kiezen helemaal geen condoom te gebruiken. Dit is een gevaarlijke houding, omdat sommige soa’s moeilijker te behandelen zijn en ernstige gevolgen kunnen hebben als ze niet snel worden gedetecteerd.
Een andere reden waarom mensen geen condoom gebruiken, is omdat ze vinden dat een condoom het gevoel tijdens seks vermindert. Dat kan ertoe leiden dat ze geen condoom gebruiken, zelfs als ze weten dat dit niet veilig is.
Gevaren
De gevaren die samengaan met de stijging van soa’s zijn niet te onderschatten. “Sommige soa’s, zoals chlamydia of gonorroe, kunnen leiden tot onvruchtbaarheid als ze niet worden behandeld”, waarschuwt Vanmechelen. “Andere soa’s, zoals hiv en syfilis kunnen levensbedreigend zijn en zelfs ernstige orgaanschade veroorzaken.“
De oplossing voor de stijging van het aantal soa’s ligt volgens Tom grotendeels in de bewustwording en voorlichting. “Mensen moeten beter geïnformeerd worden over de risico’s die onbeschermde seks met zich meebrengen”, legt Tom verder uit. “Het is belangrijk dat iedereen begrijpt dat soa’s niet alleen ongemakkelijk of vervelend zijn, maar ook ernstige gevolgen kunnen hebben voor je gezondheid. Daarnaast moet er dringend meer aandacht komen voor het belang van testen, zelfs als je geen klachten hebt.”
