| Home | Chris & Shauni | Nils Horemans |
| Eddy Van Havere | Toon Deferm | Oplossingen |
Agressie tegen brandweer blijft toenemen
De Vlaamse brandweerdiensten krijgen steeds vaker te maken met agressie tijdens interventies. Uit recente gegevens blijkt dat het aantal gemelde incidenten opnieuw is toegenomen. In 2024 werden in de 20 Vlaamse brandweerzones in totaal 156 officiële meldingen van agressie tegenover brandweermensen geregistreerd. In 2023 werden 140 meldingen genoteerd. De cijfers zijn afkomstig van Eddy Van Havere, preventieadviseur arbeidsveiligheid, en tonen aan dat agressie tegen hulpverleners een aanhoudend en ernstig probleem vormt.
Hoewel de toename deels verklaard kan worden door een betere meldingsbereidheid, wijst de structurele aanwezigheid van agressie ook op bredere maatschappelijke veranderingen.
Ongenoegen of onbegrip?
In 40% van de gevallen komt agressie voort uit ongenoegen over de dienstverlening of onbegrip rond regelgeving. Maar minstens even vaak is er geen duidelijke aanleiding. Bij 3% van de incidenten spelen ook de eindejaarsfeesten een rol. Opvallend is dat in 5% van de gevallen het motief onbekend blijft.
Middelengebruik en psychische kwetsbaarheid
Bij 39% van de incidenten bestaat het vermoeden dat de dader onder invloed was van alcohol of drugs, of dat er sprake was van een psychische aandoening. Ook dat maakt het risico op agressie minder voorspelbaar. Bij de helft van de incidenten is onbekend welke factoren bijdroegen tot het agressieve gedrag.
Slachtoffers: wie helpt, wordt geviseerd
De agressie is zelden afkomstig van passanten. In 61% van de meldingen kwam de agressie van personen voor wie de hulpverlening bedoeld was, zoals slachtoffers of oproepers. Ook omstanders kunnen echter betrokken raken. Bij 24% ging het om omstanders, en in een klein aantal gevallen kwam het geweld zelfs van collega-hulpverleners of, in uitzonderlijke situaties, van dieren. Bij 11% bleef het daderprofiel onbekend.
Van verbaal tot fysiek geweld
Verbaal geweld komt het vaakst voor, maar ook fysieke agressie is niet uitzonderlijk. 53% van de slachtoffers meldde een incident met verbale agressie en in 31% van de incidenten was er sprake van fysieke agressie. Bij een kleine hoeveelheid werd een combinatie van verbaal en fysiek geweld vastgesteld. Complexere vormen van agressie, waarbij verbaal, fysiek en non-verbaal gedrag samenkwamen, werden ook genoteerd. Deze maken maar 2% van de incidenten op en is dus ook uitzonderlijk. Hierbij was een situatie met ook materiële schade.
Een opmerkelijk detail: bij non-verbale agressie was één incident toe te schrijven aan een hond die fysieke schade toebracht.
Politiebijstand
Hoewel politiebijstand vaak wordt ingeschakeld bij agressie tegen hulpverleners, blijkt dat in een flink deel van de gevallen geen beroep wordt gedaan op de politie. In 54% van de gevallen werd politiebijstand gevraagd én verkregen. Iets minder dan de helft van de slachtoffers vroeg geen bijstand. In uitzonderlijke gevallen werd bijstand gevraagd maar niet verleend. Dat werpt vragen op over de ondersteuning van brandweerlui in het veld.
Een blijvend aandachtspunt
De stijgende cijfers zijn zorgwekkend, maar ze wijzen tegelijk op een positieve trend in de meldcultuur. Brandweerzones blijven inzetten op registratie, analyse en preventie. Tegelijk dringt een bredere maatschappelijke bewustwording zich op: geweld tegen hulpverleners is onaanvaardbaar, onder welke omstandigheden dan ook.