Op zaterdagavond 22 november komen honderden mensen samen om een bootje met een boodschap en een kaars op het water van de Spiegelvijver in het Rivierenhof te zetten tijdens Shine a Light. Het evenement staat stil bij seksueel geweld en herdenkt Julie Van Espen, die in 2019 om het leven kwam. Dit jaar vindt de zesde editie plaats, georganiseerd door de vrienden en familie van Julie.
De opbrengst van het evenement gaat naar Punt. vzw, een advies- en informatiecentrum voor slachtoffers van alle vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Tussen stilte en taboe
“Voor veel slachtoffers van seksueel geweld blijft het moeilijk om hun verhaal te delen. Dat komt mede doordat in 80 procent van de gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en geweld het slachtoffer de dader kent”, vertelt Ann De Cnodder, directeur van Punt. vzw. “Dan is het niet zo evident om een klacht in te dienen tegen die persoon. De gevolgen zijn groot voor het slachtoffer, en ze raken ook het leven van familie en vrienden.”
Daarnaast worden de slachtoffers soms een schuldgevoel aangepraat. Ze denken dat ze het grensoverschrijdend geweld zelf hebben uitgelokt of dat ze niet duidelijk genoeg ‘nee’ hebben gezegd.
De echo van verontwaardiging
Op 12 mei 2019 organiseerde Punt. vzw een stille mars in Antwerpen. Dit was het gevolg van de moord op Julie Van Espen. De man die haar om het leven bracht, was een veroordeelde zedendelinquent die vrijgelaten was. 15.000 aanwezigen kwamen op straat en toonden steun en verontwaardiging.
Zedendelinquent
Een zedendelinquent is iemand die een seksueel misdrijf heeft gepleegd, zoals iemand aanranden of verkrachten.
Hulp binnen handbereik
Ann De Cnodder, benadrukt dat meer aandacht rond seksueel geweld een nood is. “Jaarlijks komen er minstens 30.000 nieuwe slachtoffers van verkrachting bij, daar zijn de andere slachtoffers van seksueel geweld nog niet bijgerekend. Punt. vzw draait vooral op vrijwilligers, donaties en projecten zoals Shine a Light. Meer aandacht betekent letterlijk meer middelen, en meer druk op de overheid om breder te investeren in hulpverlening”
“Bij een acute situatie van seksueel geweld wordt het slachtoffer best doorgestuurd naar het dichtstbijzijnde Zorgcentrum na Seksueel Geweld. In elke provincie is er minstens één centrum waar slachtoffers ondersteuning kunnen krijgen. Slachtoffers kunnen tot zes maanden na het incident een sporenonderzoek laten uitvoeren, wat bewijsmateriaal kan opleveren als het tot een rechtszaak komt. Daarnaast bieden de centrums ook psychologische begeleiding en juridische ondersteuning.”
Acute situatie
Een acute situatie is een noodsituatie die onmiddellijk aandacht vereist.
Sporenonderzoek
Een sporenonderzoek is een onderzoek dat gespecialiseerde hulpverleners doen om bewijs te verzamelen.
“Als het seksueel geweld al een tijdje geleden is gebeurd, is het belangrijk om goed te luisteren naar het slachtoffer. Vraag bijvoorbeeld: ‘Wat kan ik doen?”. Zo kan het slachtoffer zelf zeggen wat hij of zij nodig heeft”, aldus Ann De Cnodder
Troost in tonen
“Het verhaal van Julie Van Espen greep iedereen bij de keel toen het gebeurde. Shine a Light is een mooi initiatief en het is goed dat ze daar nog steeds mee bezig zijn”, vertelt IBE, voormalig winnaar van The Voice van Vlaanderen, die optreedt tijdens Shine a Light. “Het is een superbelangrijk thema dat meer aandacht verdient, dus toen de vraag kwam of ik op het evenement wilde zingen, twijfelde ik geen seconde.”
Slachtoffers halen vaak troost uit muziek, vertelt IBE, die zelf muziek gebruikte om steun te vinden toen zijn opa overleed. “Toen mijn opa overleed, hebben we met heel de familie afgesproken. Samen keken we naar foto’s van hem en luisterden we naar muziek die hij leuk vond.”
