Op zijn piek telden de Vlaamse steenkoolmijnen rond de 44.000 arbeiders. Stuk voor stuk zwoegden ze dag en nacht door om ervoor te zorgen dat er elke dag brood op tafel kwam. 930 van hen hebben hun verhalen van in de mijn nooit kunnen verder vertellen. In dit artikel breng ik enkele verhalen van mijnwerkers naar boven over hun tijd na de mijn.

Vlaanderen telde zeven mijnen: Beringen, Eisden, Houthalen, Waterschei, Winterslag, Zolder en Zwartberg. Hiervoor haalde de Belgische overheid arbeiders uit andere landen zoals Italië en Polen. De Italianen waren de eersten die overgehaald werden om het zware werk over te nemen. De mensen in Zuid-Italië leefden grotendeels in armoede waardoor ze niet anders konden, dan te gaan werken in de steenkoolmijnen in België. Ook mijn grootvader Salvatore Migliaccio was een van hen, hij kwam op driejarige leeftijd samen met zijn vader naar België op zoek naar een beter leven.

Nadat de mijnen sloten, hebben vele verenigingen zich ingezet voor het recupereren van het achterstallige pensioengeld van de mijnwerkers. Eén van de belangrijkste personen in dit verhaal was Michel Dylst. Hij was voorzitter van de KS Vriendenkring opgericht in 2020, die zich verantwoordelijk stelde voor alle ex-mijnwerkers. Het verhaal heeft spijtig genoeg geen sprookjesachtig einde. Na vijf jaar wordt Michel Dylst veroordeeld voor het verduisteren van 2,3 miljoen euro, die voor de mijnwerkers bedoeld was. In 2025 wordt hij veroordeeld, maar veel van zijn straf heeft Michel niet uitgezeten want in 2026 overlijdt hij op 71-jarige leeftijd. Voor veel ex-mijnwerkers voelt dit aan als een einde van een lang proces en zij vrezen dat ze het geld nooit meer zullen terugzien.

Salvatore Migliaccio

Als jongste van vier kinderen bracht Salvatore Migliaccio (78) zijn tijd door in de barakken. Hij werkte tot 1989 in de mijn van Beringen, toen hij plots op straat kwam te staan door de sluiting.

Zijn vier broers hebben ook in de mijnen gewerkt. Samen zwoegden ze in de donkere putten van Beringen. Na een tijd in de barakken te hebben gewoond met zijn gezin, besloot hij met zijn broers en zussen zelf huizen te bouwen. Ze bouwden drie huizen vlak naast elkaar en zo werden ze plots buren in plaats van huisgenoten. Lang heeft het niet mogen duren want op een korte tijd zag mijn grootvader hoe zijn oudere broers en zussen overleden. Nu is hij de enige van de vier kinderen die nog leeft.

Mijn grootvader heeft mijn grootmoeder leren kennen in een danscafé in Beringen. Zij werkte als typiste bij het leger en de rijkswacht. Zij kwam uit een gezin van zeven. Het mijnwerkersleven was niet onbekend voor m’n grootmoeder. Haar vader werkte net zoals mijn grootvader in de mijn van Beringen.

Barakken : Houten huisjes gebouwd door de overheid ter voorziening van de gastarbeiders als een soort huisvesting. De huisjes waren dicht op elkaar gebouwd en hadden enkel de basisbehoeften.

Hoe was het om op zo’n jonge leeftijd op pensioen te moeten gaan?

Wij waren jong toen we op pensioen gingen. Ik was op dat moment 45 jaar en had mijn 20 jaar dienst gedaan. In die tijd had je na die twintig jaar dienst al recht op je pensioen. Daarna ben ik begonnen in een bedrijf dat tuinbeelden maakt. Daar heb ik ongeveer 10 jaar gewerkt. Dat was ook heel leuk, want ik kon werken in de buitenlucht en dat was ook een hele verandering.

Later begon ik in de fruitsector, waar ik appels en peren plukte. Dat heb ik gedaan tot zo’n zeven jaar geleden. Het was leuk om nog bezig te zijn, maar het was financieel gezien ook een mooie extra bovenop mijn pensioen.

Hoe zag het pensioen eruit voor een mijnwerker?

In vergelijking met arbeiders van andere bedrijven, konden we niet echt klagen. We kwamen er mee rond, het was een schappelijk pensioen.

Heb je nieuwe hobbies ontdekt na de mijn?

Ik had een groep vrienden die ook allemaal uit de mijnsector kwamen. Wij gingen samen fietsen of bowlen en we spraken regelmatig af. Ook hadden we nu tijd om onze kinderen van en naar school te brengen. We kregen onze dagen wel goed gevuld.

Hoe waren de vriendschappen in de mijnen?

Heel goed. Iedereen kende en hielp elkaar, dus de sfeer zat goed. Een verschil tussen de nationaliteiten was er niet, want beneden in de mijn zag iedereen zwart door het stof. Nadat de mijnen sloten, hield ik niet meer zo veel contact met de anderen. Ik ben nogal een eenzaat, maar als ik ze tegenkom op straat dan zeg ik wel altijd gedag. Er werden wel reünies gehouden, maar daar heb ik nooit behoefte aan gehad.

“Iedereen zag zwart daar beneden, er was geen discriminatie. We werkten allemaal voor hetzelfde doel, die kolen uit de grond halen.”

-Eddy Pluymers

Ben je zelf getroffen geweest door het Michel Dylst verhaal?

Nee, dat gelukkig niet. Ik wil graag ook de verenigingen bedanken die ervoor gezorgd hebben dat de mijnwerkers hun achterstallige betalingen voor een deel hebben ontvangen. Michel heeft zich hiervoor ingezet samen met enkele anderen. Dankzij hem hebben we nog een deel hiervan kunnen recupereren. Er is nog steeds een groot deel dat betaald moeten worden, maar ik denk niet dat we dat ooit nog zullen ontvangen.

Heb je veel complicaties gehad door het werk in de mijn?

Ik heb veel klachten gehad door het werken in de mijn. Ik had stof op mijn longen en artrose in mijn nek en rug. Ook heb ik een hartoperatie moeten laten doen.

Het aantal kwaaltjes dat iemand had, hing af van de positie waar de mijnwerker werkte. De koolputters zoals ik, zaten onderin de mijn en wij ademden veel stof in. Er waren er ook die aan de transportbanden werkten en dat was minder belastend voor het lichaam.

Eddy Pluymers

Eddy Pluymers werkte 15 jaar lang in de mijnen van Zolder, nu werkt hij daar als gids. Ter gelegenheid van de 35-jarige herdenking van de sluiting van de mijn van zolder vroeg De Luchtfabriek van Zolder in 2022 aan Eddy om te helpen als gids. Hiervoor werd een theaterstuk opgevoerd en Eddy besloot hierbij te helpen. Door te acteren in het theaterstuk groeide zijn passie voor het gidsen en het vertellen verhalen.

Eddy Huybrechts

Van oorsprong een Beringenaar, maar nu een Mollenaar. Eddy Huybrechts heeft 13 jaar in de mijn van Beringen gewerkt. Hij vertelt meer over hoe de zoektocht naar een nieuwe job verliep en hoe de mijn hem hierbij geholpen heeft.